2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Król Edyp

2l.pl / Król Edyp

Autor: Redakcja 2l.pl     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim



Król Edyp

„Król Edyp” - streszczenie

Dramat Sofoklesa „Król Edyp” zaczyna się w momencie, gdy Edyp jest już królem Teb, mężem Jokasty i ojcem czwórki dzieci.

Prolog
/ Edyp, Kapłan, Kreon /
Na Teby nagle spadła klęska. Miasto niszczy zaraza. Lud gromadzi się przed świątynią, wznosi modły, błaga bogów o wybaczenie win. Król... wiecej



„Król Edyp” - plan wydarzeń

Prolog

1. Mieszkańcy Teb u stóp ołtarza błagają bogów o litość i odwrócenie zarazy.
2. Edyp obiecuje im pomóc. Informuje ich, że wysłał Kreona do wyroczni w Delfach po radę.
3. Kreon właśnie wraca. Obwieszcza, że bogowie nakazali, by odnaleźć mordercę Lajosa i jak najszybciej usunąć go z kraju.... wiecej



Mit o rodzie Labdakidów

Starożytni greccy dramatopisarze czerpali tematykę do swoich sztuk z mitologii, którą widzowie doskonale znali. Sofokles do tragedii „Król Edyp” wykorzystał fragment mitu o rodzie Labdakidów.

Jego historię zaczyna król Lajos panujący w Tebach. Od wyroczni delfickiej dowiaduje się, że zginie z rąk włas... wiecej



Sofokles – notatka szkolna

Starożytna Grecja miała trzech wybitnych tragików – Ajschylosa, Sofoklesa i Eurypidesa.

Twórczość Sofoklesa przypada na okres pomiędzy twórczością Ajschylosa a życiem Eurypidesa. W zawodach dionizyjskich Sofokles rywalizował ze sławnym i powszechnie szanowanym Ajschylosem. Pokonał go aż 13 razy.

wiecej



Teatr antyczny - charakterystyka

Pierwsze teatry powstały w Grecji i wywodziły się z obrzędów religijnych ku czci boga Dionizosa. Sztuki wystawiano na placu zwanym orchestra wytyczonym u stóp wzgórza. Widzowie siedzieli na zboczu wzgórza, na ziemi. Z czasem ustalono, że orchestra ma kształt koła i ustawiono na wzgórzu drewniane ławki. W ten sposób powstała w... wiecej



Budowa tragedii greckiej

Tragedia grecka konstruowana była według stałych reguł. Ten układ nie podlegał żadnym zmianom.
Każda część pełniła określone zadanie. Przede wszystkim, obowiązywała zasada trzech jedności - miejsca, czasu i akcji. Oznaczało to, że zdarzenia muszą rozegrać się w ciągu 12 godzin, w jednym miejscu, przy czym akcję... wiecej



„Król Edyp” jako przykład tragedii greckiej

„Król Edyp” Sofoklesa skonstruowany jest zgodnie z zasadami obowiązującymi w tragedii. Sztuka została oparta na treściach zaczerpniętych z mitologii. Starożytni Grecy doskonale znali mitologię, toteż dramat przedstawiany w teatrze nie musiał zawierać precyzyjnych wyjaśnień, by stał się zrozumiały. Mimo tego Sofokles sta... wiecej



„Król Edyp” - charakterystyka postaci tragedii

Edyp – główny bohater tragedii. Król Teb. Człowiek szlachetny, nad którym ciąży fatum. Próbując uniknąć zdarzeń zapowiedzianych przez wyrocznię, drogą pomyłek zmierza do spełnienia słów wyroczni.

Jokasta – żona Edypa. Wcześniej żona króla Lajosa. Jest matką Edypa, o czym Edyp nie wie. M... wiecej



Charakterystyka Edypa

Edyp jest głównym bohaterem tragedii Sofoklesa „Król Edyp”. W sztuce widzimy go w tym momencie jego życia, gdy jest królem Teb, mężem Jokasty i ojcem czwórki dzieci. Edyp ma jednak za sobą niejasną przeszłość, która ciąży mu. Stara się o niej nie pamiętać, żyć szczęśliwie i spokojnie w Tebach u boku Jokasty.
wiecej



„Król Edyp” jako tragedia przeznaczenia

Sofokles wierzył, , że życie człowieka jest w rękach bogów. To oni wyznaczają człowiekowi jego drogę a ich decyzje są nieodwołalne. Według tej teorii każdy ma swoje przeznaczenie, przed którym nie może uchylić się. Jeśli jest ono złe, mówi się wtedy, że nad człowiekiem ciąży fatum. Znane wyrocznie, takie jak wyrocznia delf... wiecej



Charakterystyka Jokasty

Jokasta jest żoną króla Edypa. Edyp poślubił ją, gdy pokonał Sfinksa nękającego Teby. Kobieta była już wtedy wdową. Jej mąż, król Lajos zginął – został zabity na drodze przez nieznanego napastnika. Jokasta ma z Edypem czworo dzieci – Antygonę, Ismenę, Polinejkesa i Eteoklesa. Wszyscy żyją spokojnie i szczęśliwie... wiecej



Motyw władzy w „Królu Edypie”

W starożytnej Grecji rozwinęła się forma państwa zwana polis. Było to miasto-państwo. Cechował je szczególny sposób sprawowania władzy. Miasto należało do niezależnej wspólnoty obywateli, którzy rządzą się sami. Łączył ich zamieszkiwany obszar, wspólny język, pielęgnowane kulty religijne i uznawanie tych samych wart... wiecej



Motyw przeznaczenia w „Królu Edypie”

Sofokles był człowiekiem religijnym. Wierzył, że życie ludzkie jest w rękach bogów. Oni decydują o losie człowieka a ich wyroki są nieodwracalne. W swojej tragedii „Król Edyp” pokazał człowieka nad którym zaciążyło fatum. To fatum stało się również udziałem jego najbliższej rodziny. Bogowie Edypowi wyznaczyli z... wiecej



Motyw przepowiedni w „Królu Edypie”

W tragedii Sofoklesa „Król Edyp” o losach człowieka decydują bogowie. Ich intencje potrafi przewidzieć najsłynniejsza w starożytnej Grecji wyrocznia Apollina w Delfach. Ci, którzy chcą zasięgnąć jej rady muszą udać się do niej. Wyrocznia odpowiada na pytania, udziela wskazówek i odsłania przed ludźmi ich przyszłość.... wiecej



„Król Edyp” - czas i miejsce akcji

Akcja tragedii Sofoklesa „Król Edyp” rozgrywa się w mieście-państwie Teby, w Beocji. Jest to najsilniejsze miasto w tym rejonie. Rzecz dzieje się w czasach na tyle dawnych, by mogła tam funkcjonować władza królewska.

Tragedia grecka miała swoje rygory i przestrzegała trzech jedności. Była to jedność miejs... wiecej



Problematyka tragedii Sofoklesa „Król Edyp”

Tłumacz tragedii Sofoklesa, Kazimierz Morawski we wstępie do „Króla Edypa” napisał tak:
„Dojrzeliśmy pewne rysy baśni ludowej w tej opowieści; na dnie jednak tego mitu o Edypie leżała jakaś wiara w bóstwo ziemne, które z matki ziemi zrodzone, jak każdy jej płód, następnie znów z nią się łączy i żeni, c... wiecej



Motyw Boga w „Królu Edypie” Sofoklesa

Starożytni Grecy wierzyli w wielu bogów. Bogowie mieli podzielone funkcje i każdy z nich odpowiadał za inne rzeczy. Opiekowali się różnymi sprawami związanymi z życiem na ziemi. Byli więc bogowie wiatrów, światła i powietrza, bogowie morza, ziemi, świata podziemnego i stojący najwyżej w hierarchii bogowie olimpijscy.

S... wiecej



Problem cierpienia w „Królu Edypie”

Los głównego bohatera tragedii Sofoklesa „Król Edyp” naznaczony jest cierpieniem. Towarzyszy mu ono od najmłodszych lat. Nie znaczy to jednak, że życie Edypa jest nieszczęśliwe. Momentami Fortuna jest dla niego łaskawa. Cudem uratowany przed śmiercią żyje w Koryncie pod opieką pary królewskiej. Jest to jednak sytuacja fa... wiecej



Znaczenie terminów: tragedia, tragizm, perypetia, decorum

Tragedia – to jeden z trzech podstawowych gatunków dramatu. Jest więc to kategoria estetyczna. Oś akcji tragedii stanowi konflikt tragiczny. Polega on na konflikcie wybitnej jednostki z siłami wyższymi – z losem, z fatum, z prawami historii, z prawami moralnymi lub społecznymi. Konflikt ten prowadzi głównego bohatera d... wiecej



Motyw winy i kary w „Królu Edypie”

Problem winy i kary w tragedii Sofoklesa „Król Edyp” jest problemem złożonym. Edyp jest postacią tragiczną, postawioną w sytuacji bez wyjścia . Ciąży nad nim fatum, które kieruje jego losem. Nie zna on swojej przeszłości i z tego powodu popełnia błędy. Nieomylna wyrocznia delficka nie odsłania mu całej prawdy, gdy udaj... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 464

Teatr grecki

ORCHESTRA - tanecznia, gdzie chór wykonywał swoje tańce i śpiewy. Był to okrągły płaski plac z ołtarzem Dionizosa pośrodku.
THEATRON - widownia, dookoła orchestry z trzech stron, wznosiła się stopniowo.
SKENE - scena; buda, namiot, osłona krytego wozu, później zastąpiono ją drewnianym budynkiem z trzema bramkami, z k... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 464

Cechy tragedii antycznej na podstawie Antygony Sofoklesa

Na pierwszy rzut oka widać, że ten dramat różni się od innych. Budowa tragedii greckiej jest specyficzna ale już nie praktykowana. Częściowo stosował się do niej jeszcze Jan Kochanowski w Odprawie posłów greckich. Całkowicie zerwał z nią Szekspir. Miała jednak wpływ na tragedię klasyczną. Rozpoczynał ją prologos czyli pierwsza... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 464

Trgedia antyczna

Komedia i tragedia wywodzą się ze świąt organizowanych ku czci Dionizosa – dionizji. Początkiem była więc pieśc chórowa. Dionizos był bogiem urodzajów i winnej latorośli. Na to święto wieśniacy zakładali zazwyczaj skóry zwierzęce. Na Peloponezie miały one często koźli ogonek i koźle rogi. Dlatego chóry Dionizosa nazywa... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 464

Antygona Sofoklesa - problematyka

Jest to głos w dyskusji, które prawo jest ważniejsze, naturalne (boskie) czy umowne (ludzkie)? I czy człowiek może wydawać zakazy niezgodne z tym pierwszym. Warto zwrócić uwagę, że odpowiedź Sofoklesa jest głosem osoby pobożnej. Prawo boskie mówi, że zmarłego należy pogrzebać. Żeby nie budzić odrazy bogów i żeby jego dusza n... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 464

Mit rodu Labdakidów

Antygona, Ismena, Polinejkes, Eteokles to dzieci Edypa i Jokasty. Owoce kazirodczego związku, ponieważ Edyp był synem Jokasty. Jest to tzw. mit Labdakidów. Ale po kolei:

Lajos i Jokasta byli małżeństwem. Wyrocznia delficka powiedziała Lajosowi, że zginie z ręki syna. Gdy ten się urodził, Lajos kaza porzucić go w górach. ... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 464

Antygona - streszczenie

Akcja dzieje się w Tebach, którymi włada Kreon. Po zwycięskiej bitwie wydał on zakaz grzebania ciał wodzów wrogiej armii. Wśród nich był brat Antygony i Ismeny – Polinejkes. Drugi brat – Eteokles miał godziwy pogrzeb, ponieważ walczył w obronie Teb.

PROLOGOS
Utwór zaczyna się w momencie, w którym Ant... wiecej