Jesteś w: Nie-Boska komedia

Nie-Boska komedia

Autor: Karolina Marlęga     Serwis chroniony prawem autorskim


Okoliczności powstania „Nie-Boskiej komedii”



Dramat Zygmunta Krasińskiego „Nie-Boska komedia” napisany został w 1833 roku. Drukiem ukazał się w Paryżu w 1935 roku. Było to więc już po powstaniu listopadowym, w którym Krasiński nie brał udziału.



Autor zaplanował go jako pierwszą część trylogii. Część ta miała nosić tytuł „Mąż”. Zmienił jednak swoje zamiary i dał dramatowi tytuł „Nie-Boska komedia”. Nawiązał w ten sposób do dzieła Dantego „Boska komedia”. Tytuł sugeruje, że to, o czym autor pisze jest dziełem człowieka, dzieje się bez interwencji Boga i jest sprzeczne z boskimi planami. Zakończenie dramatu świadczy jednak, że pisarz uważał, iż ludzkie działania są ostatecznie poddane woli Boga.



Akcję sztuki Krasiński umieścił w przyszłości. Odwoływał się jednak do doświadczeń rewolucji francuskiej / 1789 - 1799 /, walk jakobinów, do powstawania w tym czasie różnych sekt i rozwijania się nowych doktryn / saintsimonizm /. Autor porusza problem konfliktu społeczno-politycznego, pokazanego jako walka arystokracji z rewolucją pod hasłami idei demokratycznych.



Wątpi on w szczerość tych idei. Rewolucję postrzega jako zemstę ludu za doznane krzywdy i zamianę ról społecznych. Nie jest ona w stanie wprowadzić nowego porządku. W wodzu rewolucji, Pankracym widzi nowego arystokratę. Nie mieści się to jednak w planie boskim, o czym świadczy końcowa scena.




W swoim utworze Krasiński poddał również krytyce typowo romantyczne nastawienie do rzeczywistości, które nakłania człowieka do pogoni za złudą i jest pewnego rodzaju zaślepieniem.



Interpretacja tytułu „Nie-Boska komedia”



Tytuł dramatu Zygmunta Krasińskiego „Nie-Boska komedia” jest parafrazą tytułu dzieła Dantego „Boska komedia”.Włoski pisarz Dante Alighieri napisał poemat „Boska komedia” w latach 1308 – 1321. Jest to synteza średniowiecznej myśli filozoficznej, historycznej, teologicznej oraz panorama świata. Poeta przedstawia wizję swojej wędrówki przez zaświaty – Piekło, Czyściec i Raj. Jego przewodniczką jest zmarła ukochana – Beatrycze. Dante swoim dziełem chciał odstraszyć ludzi od grzechów wizją okropnych kar po śmierci w Piekle i zachęcić do cnotliwego życia przez ukazanie wizji Raju jako miejsca wiecznego szczęścia.



Krasiński już na wstępie, poprzez tytuł informuje, że świat, który przedstawia nie jest dziełem Boga. Jest on tworem ludzkim. Obraz rewolucji poeta konstruuje na podstawie doświadczeń Wielkiej Rewolucji Francuskiej – 1789-1799. Doszło podczas niej do głębokich zmian społeczno-politycznych i obalenia monarchii Burbonów. W 1799 roku zakończył rewolucję zamach stanu. Przeprowadził go Napoleon Bonaparte, który ogłosił się Pierwszym Konsulem. Rok 1814 zakończył rządy Napoleona. Przywrócona została monarchia, jednak król Ludwik XVIII musiał zaakceptować parlamentaryzm i zrezygnować z systemu absolutystycznego.



Krasiński w tych działaniach ludzkich widzi wypaczenie boskich planów. Rewolucję przedstawia jako odwet za krzywdy, chęć przejęcia władzy przez najniższe warstwy społeczne, krwawą rzeź i tworzenie się nowej arystokracji. Jest to pewnego rodzaju komedia odgrywana przez ludzi dla osiągnięcia zupełnie prozaicznych celów. Przyświecają temu wzniosłe ideały głoszone przez ideologów rewolucji.




Autor nie wierzy w możliwość rewolucyjnych przemian i ich trwałość. To co trwałe jest w rękach Boga, musi odbywać się jako długotrwały proces. Takie też były doświadczenia Rewolucji Francuskiej. Nie zlikwidowała ona monarchii – osłabiła jedynie absolutyzm.



Inną nie-boską komedią jest romantyzm ze swoimi wyobrażenia o naturze, o miłości i o indywidualizmie człowieka. Jest to świat szkodliwych, zgubnych złudzeń. Nie mogą one dać szczęścia, zaburzają ocenę rzeczywistości i przypominają diabelskie sztuczki, które sprowadzają człowieka na manowce. Nie mają one nic wspólnego z wizjonerstwem a jedynie z samooszukiwaniem się. Bohater Krasińskiego, hrabia Henryk podążając za romantycznym światem

/ Dziewica, Sława, Eden / kolejno traci wszystko a w końcu musi popełnić samobójstwo przeklinając siebie i poezję.



Interpretacja motta „Nie-Boskiej komedii”



Dramat Zygmunta Krasińskiego „Nie-Boska komedia” opatrzony został mottem. Jest ono podwójne. Pierwsze z nich brzmi:

„Do błędów, nagromadzonych przez

przodków, dodali to, czego nie

znali ich przodkowie – wahanie

się i bojaźń – i stało się zatem,

że zniknęli z powierzchni ziemi

i wielkie milczenie jest po nich.”


Bezimienny



Drugie motto wzięte jest z Szekspira

„To be, or not to be, that is the question.”

Hamlet




Krasiński głównym bohaterem swojego dramatu uczynił arystokratę – hrabiego Henryka. Sam wywodził się z arystokratycznego rodu o tradycjach wojskowych. Jego ojciec był generałem napoleońskim ale później został wiernym poddanym cara. Synowi nie pozwolił na udział w powstaniu listopadowym.



Zygmunt Krasiński kreując losy swojego bohatera, przypatruje się tej elicie społecznej jaką jest arystokracja. Widzi jej schyłek, upadek wartości, w imię których kiedyś stawała do walki. Dostrzega też strach tej grupy przed ruchami społecznymi i rewolucyjnymi. Brakuje jej siły, by skupiać wokół siebie ludzi pokrewnych duchem. Przeciwko sobie ma prosty lud i jego nagromadzone krzywdy. W tej sytuacji jest grupą społeczną, która musi odejść. Tego problemu dotyczy pierwsze motto.



Drugie motto jest hamletowskim dylematem: „Być albo nie być...” Przed takim problemem staje hrabia Henryk. Wierny starym tradycjom nie chce ugody z przywódcą rewolucji Pankracym. Jest jednak za słaby, by walczyć z rewolucją. Ludzie, których skupia wokół siebie są chwiejni w poglądach, bojaźliwi i gotowi na ustępstwa w zamian za ocalenie ich życia. Mimo tego hrabia Henryk walczy. Dopiero w obliczu nieodwołalnej klęski popełnia samobójstwo, przeklinając siebie i romantyczną poezję.



„Nie-Boska komedia” - budowa dramatu



Dramat Zygmunta Krasińskiego „Nie-Boska komedia” składa się z czterech części. Poprzedza je podwójne motto. Ponieważ jest to dramat romantyczny, jego budowa jest luźna. Autor nie przestrzega klasycznej jedności miejsca, czasu i akcji – wręcz przeciwnie. Akcja sztuki rozciągnięta jest w czasie, rozgrywa się w wielu miejscach i dotyczy różnych spraw. W jedną całość łączy sztukę postać głównego bohatera, hrabiego Henryka i jego romantyczna wizja rzeczywistości.




Na poszczególne części dramatu składają się różne epizody. Rozgrywają się one w różnych miejscach. Dwie pierwsze części dotyczą życia rodzinnego hrabiego Henryka. Pozostałe dwie są obrazem rewolucji i starcia się wrogich sobie obozów / hrabia Henryk stoi na czele arystokratów /. Każda z części poprzedzona jest wstępem wprowadzającym w akcję. Pisany on jest zrytmizowaną prozą.



W „Nie-Boskiej komedii” świat realny miesza się ze światem fantastycznym. Pojawiają się w nim zjawy niewiadomego pochodzenia – Dziewica, Orzeł symbolizujący walkę i sławę, Mefisto, opiekuńczy Anioł Stróż, Złe duchy, niezwykłe pejzaże, najróżniejsze głosy dobiegające z różnych stron.



W trzeciej i czwartej części autor wprowadza sceny masowe. W obrazie obozu rewolucjonistów mamy pokazany cały przekrój społeczny tego obozu. Wydaje się, że są tam wszyscy oprócz zwolenników absolutystycznej monarchii.



Świat przedstawiony autor kreuje przy użyciu elementów grozy i ekspresyjnej poetyki. Jest to tzw. frenetyzm romantyczny.



W całej koncepcji dramatu przejawia się romantyczny prowidencjalizm czyli przekonanie, że rzeczywistość historyczna została wcześniej dokładnie przygotowana przez Boga. Człowiek wpływać może na historię w stopniu, który nie przekraczałby ram boskiego planu. Nic nie dzieje się przypadkowo i ręka opatrzności w odpowiednim momencie zmienia bieg zdarzeń. Świadczy o tym końcowa scena dramatu i słowa umierającego wodza rewolucji: „Galilae, vicisti!” / „Galilejczyku, zwyciężyłeś!” /.



„Nie-Boska komedia” - postacie dramatu



Hrabia Henryk – główny bohater dramatu, arystokrata i poeta, wódz obozu arystokratów.



Maria – żona hrabiego Henryka, matka Orcia, nieszczęśliwa w małżeństwie, dostaje obłędu i umiera.



Anioł Stróż – opiekuńczy duch hrabiego Henryka.

Złe Duchy – kuszą hrabiego Henryka.

Ksiądz – udziela ślubu hrabiemu Henrykowi i Marii.

Dziewica – zjawa pięknej kobiety, która jest martwa.

Ojciec Beniamin – duchowny, który chrzci Orcia.

Goście – osoby uczestniczące w ceremonii chrztu.

Ojciec i Matka Chrzestna - są przy ceremonii chrztu. Ojciec chrzestny pojawia się również w innych okolicznościach.



Sługa – służący w domu hrabiego Henryka

Żona Doktora – osoba zajmująca się chorymi w domu obłąkanych

Doktor – lekarz w domu obłąkanych

Orcio – syn hrabiego Henryka i Marii. Szczególne dziecko, żyjące w świecie wizji. Traci wzrok a następnie ginie w czasie rewolucyjnych walk od zabłąkanej kuli.



Filozof – partner hrabiego Henryka w dyskusji

Mefisto – diabeł brzuchomówca, który ukazuje się hrabiemu Henrykowi w wąwozie

Orzeł – zjawa symbolizująca waleczność i sławę

Lekarz – przychodzi zbadać Orcia

Służąca – obserwuje dziwne zachowania Orcia w nocy.

Krewni – przychodzą, by przyjrzeć się dziwnym zachowaniom Orcia.

Mamka – opiekuje się Orciem.

Grupa Przechrztów – Żydzi w obozie rewolucjonistów, którzy przyjęli chrzest z powodów koniunkturalnych. Mają własne plany na przyszłość.



Leonard – zagorzały rewolucjonista, fanatyk, współpracownik Pankracego.

Pankracy – wódz i ideolog rewolucji, negocjator.

Przechrzta – prowadzi hrabiego Henryka przez obóz rewolucjonistów.

Dziewczyna – zbuntowana wieśniaczka w obozie rewolucjonistów.

Lokaje – rewolucjoniści.

Kamerdyner – rewolucjonista.

Rzeźnicy – rewolucjoniści.

Kobieta – rewolucjonistka.

Bianchetti – rewolucjonista, generał, który uważa się za geniusza, ponieważ ma plany strategiczne.



Rzemieślnik – rewolucjonista.

Chłopi – rewolucjoniści.

Niewiast – rewolucjonistki.

Mężowie – rewolucjoniści.

Zabójcy – rewolucjoniści.

Kapłani – w obozie rewolucjonistów.

Herman – rewolucjonista, prosi o święcenia zbójeckie.

Filozofowie – w obozie rewolucjonistów.

Dziewczyny – rewolucjonistki.

Dzieci – w obozie rewolucjonistów.



Artyści – rewolucjoniści.

Sługa zbrojny – sługa na zamku hrabiego Henryka.

Kapłani i Arcybiskup – obóz arystokratów.

Hrabiowie i inni arystokraci – grupa, której ma przewodzić hrabia Henryk.

Jakub – sługa hrabiego Henryka

Żołnierze – siła zbrojna obozu arystokracji.

Naczelnik Oddziału – żołnierz rewolucji.



Stylistyka i artyzm „Nie-Boskiej komedii”



Nowatorskim posunięciem w przypadku „Nie-Boskiej komedii” było napisanie dramatu prozą. Poruszając się w sferze tematyki patetycznej, bo traktującej o upadku cywilizacji czy nawet świata Krasiński nie zastosował wiersza. Inni wybitni twórcy polskiego romantyzmu wiersz uznawali za najbardziej odpowiednią formę dla utworów dotyczących istotnych spraw. W „Nie-Boskiej komedii” wiersz pojawia się tylko fragmentarycznie – mówi nim pogrążona w szaleństwie Maria i ślepnący Orcio.



Styl Krasińskiego cechuje lapidarność i precyzyjność. Poszukując prawdy o prawach rządzących historią, uważał, że w taki sposób najlepiej przekaże swoją myśl odbiorcy. Niemnie jednak każdą część dramatu poprzedził wstępem napisanym piękną prozą poetycką. Całość utworu łączy w sobie elementy grozy, makabry / sceny rewolucji / i pewną dawkę satyry.



Historia i historiozofia w „Nie-Boskiej komedii”



Zygmunt Krasiński napisał „Nie-Boską komedię” w kilka lat po powstaniu listopadowym. Niewątpliwie jego dramat ma związek z tym historycznym wydarzeniem. Jednak obraz rewolucji ukształtowany został na wzór Wielkiej Rewolucji Francuskiej / 1789 – 1799 /, ponieważ był to pewien cykl historyczny, który został zamknięty – otworzyło go obalenie monarchii i dynastii Burbonów a zamknęła restauracja tejże monarchii i zwrócenie tronu Burbonom.



Oba te zdarzenia autor przytacza jako wielkie porażki ludzkości. Szczególnie Rewolucję Francuską widzi jako pogwałcenie porządku świata i przejęcie władzy przez motłoch. Dla pisarza wynikało to z pewnej koncepcji filozofii historii / historiozofii /.



Historiozofia zajmuje się przewidywaniem przebiegu procesów historycznych. Zygmunt Krasiński odwoływał się do historiozofii św. Augustyna. Ten chrześcijański myśliciel uważał, że losem świata kieruje Bóg / prowidencjalizm /. Człowiek w tym procesie może uczestniczyć w niewielkim stopniu. Tę koncepcję wzbogacili dziewiętnastowieczni myśliciele / narody wybierane przez Boga i przydzielane im zadania /.



Widząc w ten sposób historię Krasiński uważał, że rewolucja jest najgorszym sposobem rozwiązywania skomplikowanych spraw społecznych. Dostrzegał problemy i niesprawiedliwość ale był przeciwny wprowadzanym gwałtem, przy rozlewie krwi przemianom. Jego główny bohater, hrabia Henryk mówi do przywódcy rewolucji Pankracego: „Tyś młodszym bratem szatana”.



„Nie-Boska komedia” jako dramat romantyczny i metafizyczny



„Nie-Boska komedia” Zygmunta Krasińskiego często uważana jest za klasyczny dramat romantyczny. Autor zrezygnował z zachowania trzech jedności miejsca czasu i akcji, korzystał z innych gatunków literackich / synkretyzm rodzajowy i gatunkowy /, wykreował głównego bohatera na bohatera romantycznego, wprowadzi sceny zbiorowe, świat realny pomieszał ze światem fantastycznym i zamknął swój dramat otwartym zakończeniem.



W polskim dramacie romantycznym / polistopadowym / charakterystyczne jest nawiązanie do tematyki narodowej. Krasiński przedstawia to w formie konfliktu między klasami społecznymi, który prowadzi do rewolucji.



Metafizyka tego utworu zaczyna się od romantycznego klimatu pełnego ciemności, mgieł, pięknych krajobrazów i tajemniczych zjaw, które mają wpływ na losy bohaterów. Akcja przeważnie toczy się wieczorem lub w nocy. Towarzyszy temu napięcie, strach lub wręcz uczucie grozy. W tych okolicznościach rozgrywa się psychomachia – walka sił dobra z siłami zła o duszę głównego bohatera. By sprawę skomplikować, miesza się tu ze sobą sacrum i profanum, w czym bohaterowie gubią się. Uwieńczeniem dramatu jest scena końcowa, gdy wizja Chrystusa przypomina wodzom rewolucji o obecności Boga. Śmierć Pankracego w obliczu tej wizji udowadnia słabość człowieka wobec siły Stwórcy.



Zygmunt Krasiński – biogram - notatka szkolna



Zygmunt Krasiński hrabia herbu Ślepowron urodził się w 1812 roku w Paryżu. Był potomkiem magnackiej rodziny Krasińskich, II ordynatem opinogórskim, synem generała Wincentego i księżnej Marii Radziwiłłówny.



Kształcił się w domu w Warszawie i Opinogórze pod kierunkiem pisarza Józefa Korzeniowskiego i Piotra Chlebowskiego, później w Liceum Warszawskim i na wydziale prawa Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego do roku 1829. Ponieważ doszło do zajścia między Zygmuntem a jego kolegą, Zenonem Łubieńskim / chodziło o wyłamanie się Krasińskiego z solidarności koleżeńskiej w czasie patriotycznej demonstracji /, ojciec wysłał go do Szwajcarii.



Zygmunt wtedy już od dawna nie miał matki / zmarła w 1822 roku /. Ojciec posiadał duży wpływ na jego poglądy i całe życie. Ingerował w jego przekonania polityczne i sprawy osobiste. Był on generałem napoleońskim, zwolennikiem „obozu klasyków” a później wiernym poddanym cara. Nie pozwolił synowi wziąć udziału w powstaniu listopadowym.



W Szwajcarii Krasiński zetknął się z literaturą i myślą romantyzmu. W 1829 roku zaprzyjaźnił się z Anglikiem Henrykiem Reeve, z którym korespondował. W 1830 roku spotkał się z Adamem Mickiewiczem. Wyjechał z nim na wycieczkę w Alpy. W następnym roku zaczęły nękać go różne choroby, a zwłaszcza choroba oczu. Wyjeżdżał z ojcem do Petersburga, później do Krakowa i Wiednia, gdzie leczył się, a następnie do Włoch. W 1936 roku poznał w Rzymie Słowackiego i zaprzyjaźnił się z nim. Drugą jego trwałą przyjaźnią stała się znajomość z Augustem Cieszkowskim.



W lipcu 1843 roku pod wpływem ojca ożenił się z Elizą Branicką, malarką, chociaż wcześniej romansował z Delfiną Potocką. Jego młodzieńczą miłością była kuzynka Amelia Załuska.



W czasie rewolucji 1848 roku w Rzymie razem z Kamilem Cyprianem Norwidem bronił zagrożonego papieża Piusa IX. Od połowy maja do września 1857 roku przebywał w Złotym Potoku. Wyjechał po śmierci swojej najmłodszej córki.



Zygmunt Krasiński zmarł w 1859 roku w Paryżu. Jego zwłoki sprowadzono do Opinogóry koło Ciechanowa, gdzie znajduje się obecnie Muzeum Romantyzmu.



Zygmunt Krasiński – najważniejsze dzieła



„Grób Rodziny Reichstalów” / powieść, 1828 – debiut literacki /.

„Władysław Herman i dwór jego” / powieść historyczna 1830 /.

„ Irydion” / dramat romantyczny napisany w 1835 roku w Wiedniu /



„Agaj-Han” / Powieść historyczna” wydana we Wrocławiu w 1833 pod pseudonimem A.K. /

„Nie-Boska komedia” / napisana w1833, wydana w 1835 w Paryżu /

„ Przedświt / poemat mesjanistyczny pisany w latach 1841 – 1843 /

Psalmy przyszłości” / utwór poetycki napisany w latach 1844 – 1848 w Paryżu /




„Nie-Boska komedia” - streszczenie

Autor dramatu umieścił na wstępie motto:
„Do błędów, nagromadzonych przez przodków,
dodali to, czego nie znali ich przodkowie -
wahanie się i bojaźń, i stało się zatem,
że zniknęli z powierzchni ziemi i wielkie milczenie jest po nich.”
Bezimienny
Motto odnosi się do klasy aryst... wiecej



Charakterystyka dwóch obozów w „Nie-Boskiej komedii”

W dramacie Zygmunta Krasińskiego „Nie-Boska komedia” mamy przedstawione dwa walczące ze sobą obozy. Są to: obóz arystokratów i obóz rewolucjonistów. Na czele obozu arystokratów staje hrabia Henryk. Przywódcą rewolucjonistów jest Pankracy.

W obozie arystokratów nie ma jednomyślności. Już wybór hrabiego Henr... wiecej



Nie-Boska komedia - bohaterowie

Hrabia Henryk – charakterystyka
Hrabia Henryk jest głównym bohaterem dramatu Zygmunta Krasińskiego „Nie-Boska komedia”. Należy on do arystokracji. Oprócz tego jest poetą głęboko przekonanym o swojej niezwykłej indywidualności i zapatrzonym w siebie. Ta cecha decyduje o sposobie jego funkcjonowania.

Poznajemy... wiecej



Rewolucja i walka klas w „Nie-Boskiej komedii”

Zygmunt Krasiński w swoim dramacie „Nie-Boska komedia” ukazał rewolucję i walkę klas. Jej obraz wzorował na wydarzeniach Wielkiej Rewolucji Francuskiej / 1789 – 1799 /. Jego główny bohater, hrabia Henryk jest arystokratą. Hrabia Henryk w imię starych wartości i dla złudnej sławy staje do walki z rewolucjonistami. Jego... wiecej



Rola poety i poezji w „Nie-Boskiej komedii”

Główny bohater dramatu Zygmunta Krasińskiego „Nie-Boska komedia”, hrabia Henryk oprócz tego, że jest arystokratą jest również poetą. Postrzega on siebie i poezję na sposób romantyczny. Uważa, że talent poetycki jest darem Boga. Ktoś, kto został obdarzony takim darem pozostaje w szczególnych relacjach z Bogiem. Dzięki t... wiecej



Interpretacja zakończenia „Ni-Boskiej komedii”

Główny bohater dramatu Zygmunta Krasińskiego „Nie-Boska komedia” przy końcu sztuki ponosi klęskę i ginie śmiercią samobójczą. Rzecz rozgrywa się na murach św. Trójcy. Zwyciężają rewolucjoniści. Odbywa się sąd nad arystokracją. Wszystkich czeka gilotyna. Zmęczony walką wódz rewolucjonistów, Pankracy razem z Leona... wiecej



Motyw szaleństwa w „Nie-Boskiej komedii”

W dramacie Zygmunta Krasińskiego „Nie-Boska komedia” pojawia się motyw szaleństwa jako reakcja bohaterów na sytuacje, które przerastają ich. Z całą pewnością szalona jest Maria – żona hrabiego Henryka. Niespełnienie się w życiu rodzinnym powoduje, że Maria wpada w obłęd. Próbuje ona zostać poetką po to, by odz... wiecej



„Nie-Boska komedia” jako dramat rodzinny

Dramat Zygmunta Krasińskiego „Nie-Boska komedia” zaczyna się w dniu zaślubin hrabiego Henryka z Marią. Błogosławi temu małżeństwu Anioł Stróż: „Pokój ludziom dobrej woli – błogosławiony pośród stworzeń kto ma serce – on jeszcze zbawion być może. - Żono dobra i skromna, zjaw się dla niego – ... wiecej



„Nie-Boska komedia” - tło historyczne

„Nie-Boska komedia” Zygmunta Krasińskiego wydana została w 1835 roku. Było to kilka lat po powstaniu listopadowym. Z całą pewnością dramat powstał w kontekście tego wydarzenia. Zygmunt Krasiński nie brał udziału w powstaniu. Pozostawał pod silnym wpływem swojego ojca, który był wiernym poddanym cara i traktował zryw po... wiecej



Realizm i fantastyka w „Nie-Boskiej komedii”

W dramacie romantycznym, a więc również w „Nie-Boskiej komedii” Zygmunta Krasińskiego świat realny miesza się ze światem fantastycznym. Fantazje zaczynają sterować życiem człowieka, tak jak ma to miejsce w przypadku hrabiego Henryka i jego syna Orcia.

Już na wstępie dramatu pojawia się personifikacja poezji z... wiecej



„Nie-Boska komedia” jako dramat społeczny. Polemika Pankracego z hrabią Henrykiem.

W „Nie-Boskiej komedii” Krasiński pokazuje starcie się dwóch ideologii. Przedstawia to w postaci
polemiki przywódcy rewolucji Pankracego z hrabią Henrykiem, który stoi na czele obozu arystokratów. Obaj bohaterowie prowadzą tę dyskusję nie tylko we własnym imieniu – reprezentują sobą grupy społeczne, na któryc... wiecej



Motywy literackie w „Nie-Boskiej komedii”

Motyw poezji i poety
Na romantycznego poetę wykreowany jest główny bohater dramatu hrabia Henryk. Poprzez poezję poszukuje on prawdy. Gubi się jednak w wizjach mieszających sacrum i profanum. Poezja staje się jego przekleństwem.

Motyw sztuki jako choroby
W dramacie Krasińskiego sztuka wiąże się z ... wiecej



„Nie-Boska komedia” - najważniejsze cytaty

„Gwiazdy wkoło twojej głowy – pod twoimi nogi fale morza – na falach morzach tęcza przed tobą pędzi i rozdziela mgły – co ujrzysz jest twoim – brzegi, miasta i ludzie tobie się przynależą – niebo jest twoim. - Chwale twojej niby nic nie zrówna.” / Część I, wstęp, personifikacja poezji /.
wiecej



„Nie-Boska komedia” - plan zdarzeń

Tekst dramatu poprzedza dedykacja „Dla Marii” i podwójne motto.

Część I

1. Wstęp, w którym ukazana jest personifikacja poezji.
2. Anioł Stróż czuwa nad hrabią Henrykiem.
3. Chór Złych Duchów postanawia omamić hrabiego Henryka.
4. Hrabia Henryk i Maria biorą ślub w wiejs... wiecej



Symbolika „Nie-Boskiej komedii” Zygmunta Krasińskiego

„Nie-Boska komedia” pod względem symboliki przypomina średniowieczny moralitet. Nic w tym dziwnego, skoro autor wcześniej pisywał powieści gotyckie a w poglądach na dzieje ludzkości odwołał się do historiozofii św. Augustyna. Są tu więc symbole chrześcijaństwa – zarówno drobne, jak i te większego kalibru. Nad hra... wiecej



Dramatyzm bohaterów „Nie-Boskiej komedii”

Bohaterowie „Nie-Boskiej komedii” to postacie tragiczne. Uwikłani są w bieg zdarzeń i zdeterminowani swoim sposobem myślenia. Jest to związane z ich pochodzeniem społecznym, wpojonymi im zasadami, sposobem odczuwania oraz z ich ambicjami.

Maria poślubiając hrabiego Henryka nie przewiduje, że życie z człowiekiem,... wiecej



Motyw rewolucji i porewolucyjnej przyszłości w „Nie-Boskiej komedii”

W „Nie-Boskiej komedii” Zygmunta Krasińskiego problem rewolucji pojawia się w trzeciej i w czwartej części dramatu. Ponieważ autor wzorował obraz rewolucji na zdarzeniach Wielkiej Rewolucji Francuskiej, przyświeca przedstawionemu przez niego ruchowi społecznemu hasło: „Wolność, równość, braterstwo”. Do tego w ... wiecej



Inscenizacje „Nie-Boskiej komedii” w teatrze polskim

Pierwsze wystawienie „Nie-Boskiej Komedii” w teatrze polskim miało miejsce w Krakowie pod koniec 1902 roku. Sztukę wystawił Teatr Miejski. Wśród licznej obsady znalazły się tak znakomite nazwiska jak: Michał Tarasiewicz w roli Męża, Stanisława Wysocka w roli Żony, Aleksander Zelwerowicz jako Ojciec Chrzestny. Orcia zagrała... wiecej