Jesteś w: Szewcy

Teoria Czystej Formy Witkacego i pojęcie Istnienia

Autor: Karolina Marlęga     Serwis chroniony prawem autorskim



Ale dwoistość Istnienia Poszczególnego możemy niekiedy przełamać, przeżywając w nagłym błysku siebie jako jedność. Przeżycie takie przynosi właśnie sztuka zarówno w akcie kreacji, jak odbioru. Wtedy przełamuje też czasem nawet opozycję „ja - nie-ja”: „wyraża bezpośrednio jedność naszą własną i całego Istnienia”. Wtedy też osiągamy to, co najrzadsze i w życiu najcenniejsze: przeżywamy w ogóle „Tajemnicę Istnienia jako jedność w wielości”.

Z czasem Witkacy przełamał opozycję formy i treści, głosząc ideę, że nie mogą być one oddzielane, bowiem stanowią „absolutną jedność”. Ewolucja poglądów estetycznych, jak i koncepcji ontologicznych doprowadziła ostatecznie do sprzeczności, z której wynika, że dzieło sztuki („przedmiot estetyczny i wyraz jedności osobowości” - określenie K. Puzyny) należy zarówno do „ja” i „nie-ja” i właśnie może między nimi pośredniczyć, zaś Istnienie Poszczególne i Istnienie mają również dwoistą naturę.

Teoria Czystej Formy i wskazanie złożoności świata, Tajemnicy Istnienia, zrodziło się u Witkacego z poczucia kryzysu kultury i uznawanych wartości oraz z poczucia zagrożenia. Sens Istnienia człowieka S. I. Witkiewicz rozpatrywał w stosunku do świata. Zagadnienie jedności w wielości prowadziło do poszukiwania odpowiedzi na podstawowe pytania dotyczące bytu i sposobu jego istnienia. Człowiek jako Istnienie Poszczególne jest tym, a nie innym, ale dlaczego tak jest, jak kształtują się wzajemne relacje tych istnień, dlaczego życie stanowi tak wielką Tajemnicę? Według autora religia i filozofia nie są w stanie odpowiedzieć na te pytania, nie potrafią objąć i wyjaśnić sensu Istnienia, stąd nadzieja w oddziaływaniu sztuki, która może być zdolna do wywoływania uczuć metafizycznych poprzez Czystą Formę.
strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 



  Dowiedz się więcej