Jesteś w: Inne (biologia)

Budowa układów krążenia i narządów jako wyraz przystosowania do roznych środowisk życia

Autor: Karolina Marlęga     Serwis chroniony prawem autorskim



Gady to zwierzęta lądowe, pierwsze kręgowce, które uniezależniły się od wody. Niektóre z nich. Gromada ta dzieli się na żółwie, hatterie, łuskonośne i krokodyle. Niektóre z nich (krokodyle, niektóre żółwie, jaszczurki i węże) powtórnie weszły do wody.

Po uniezależnieniu się od wody zmieniło się wiele cech, które odróżniają te organizmy od wodnych. Skóra gadów jest sucha, pokryta rogowymi tworami naskórka. Dlatego też wymiana gazowa przez nią jest utrudniona i tylko 5% oddychania zachodzi tą drogą. Płuca to głów-ny narząd wymiany gazowej. Powietrze wdychane do płuc przechodzi przez nozdrza, gar-dziel, krtań, tchawicę. Dalej pojawiają się po raz pierwszy parzyste oskrzela doprowadzające powietrze do płuc. U waranów oskrzela dzielą się ponadto na system oskrzelików dochodzących do komór w płucach. Płuca gadów są silnie unaczynione i bardziej pofałdowane niż płu-ca płazów. Wynikiem tego jest znaczne zwiększenie powierzchni wymiany gazowej.

U gadów wykształca się też po raz pierwszy klatka piersiowa. Sprawia to, że wdech i wydech u gadów jest możliwy dzięki jej ruchom. Skurcz mięśni międzyżebrowych powoduje zwięk-szenie jej objętości, co wytwarza podciśnienie i rozprężenie elastycznych płuc, co warunkuje wdech. Wydech zaś polega na rozciąganiu mięśni międzyżebrowych powodując zmniejszenie objętości klatki piersiowej, wytworzenie nadciśnienia i w efekcie kurczenie się płuc.

Układ krwionośny jest dobrze rozwinięty, postępuje jego dalszy rozwój. Serce jest w zasadzie trójdziałowe (dwa przedsionki i komora), ale występuje w nim niezupełna przegroda dzieląca komorę. Jedynie u krokodyli przegroda ta jest pełna. W komorze serca gadów (oprócz krokodyli) krew odtlenowana miesza się z natlenowaną, ale w mniejszym stopniu niż u płazów. U krokodyli mieszanie się krwi zachodzi u podstawy prawego i lewego łuku aorty, ponieważ są one w tym miejscu połączone. Gadom zanika stożek tętniczy, zachowuje się jednak zatoka żylna. Krążenie tętnicze zaczyna się pniem tętniczym, który dzieli się na tętnicę płucną oraz prawy i lewy łuk aorty. Tętnica płucna i aorta lewa pobierają krew z prawej części komory, do której wlewa się krew z części lewej serca. Krew żylna, która jest zebrana ostatecznie w żyłę czczą tylną oraz dwie żyły czcze przednie - prawą i lewą, wlewa się do zatoki żylnej silnie zespolonej z sercem.
strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 -  - 6 -  - 7 -  - 8 -  - 9 - 



  Dowiedz się więcej