2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Potop

2l.pl / Motyw zdrady ojczyzny w „Potopie”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Najbardziej godną potępienia zdradą staje się zdrada własnej ojczyzny. Henryk Sienkiewicz w swojej powieści historycznej „Potop” opisuje sylwetki zdrajców. Akcja utworu dzieje się podczas tzw. potopu szwedzkiego, a więc najazdu Szwedów na Polskę.


Polska magnateria dochodzi do wniosku, ze ma niewielkie szanse na zwycięstwo i postanawia ratować chociaż siebie. Przystępuje do układów, w wyniku których w zamian za obietnicę pozostawienia szlachcie jej swobód oraz zapewnienie nienaruszalności jej majątków, oddają Wielkopolskę pod panowanie króla szwedzkiego Karola Gustawa. Większość jest zadowolona z takiego stanu rzeczy i tylko nieliczni dostrzegają w tym postępowaniu zdradę…

Na Litwie wśród zdradzieckiej magnaterii na plan pierwszy wysuwają się przede wszystkim dwie postaci: Bogusław i Janusz Radziwiłłowie. Mimo, że byli braćmi ich zdrada wynika z całkiem różnych pobudek. Janusz wierzy, że czyni wszystko dla dobra Polski, jednak w rzeczywistości jest zaślepiony przez ambicję. Planuje wypowiedzieć posłuszeństwo Janowi Kazimierzowi i oddać się pod protekcję Karola Gustawa w zamian za oddanie mu Litwy. Jest świetnym, pełnym charyzmy mówcą, który bez problemu odnajdzie argumenty, aby przekonać niektórych do swoich racji.




Dzięki swoim zdolnościom krasomówczym i manipulacji udało mu się przeciągnąć na stronę „zdrady” Andrzeja Kmicica, przekonanego o nieegoistycznych zamierzeniach Janusza. Dopiero w chwili śmierci, kiedy – było już za późno – Janusz Radziwiłł leży samotny i przerażony, zdaje sobie sprawę, że to co zrobił było najstraszniejszym występkiem przeciw ojczyźnie. Jednak na rehabilitację było już za późno, książę umiera z piętnem zdrajcy, unikając sprawiedliwości dziejowej. Drugi z braci, Bogusław to cynik pozbawiony jakichkolwiek zasad. Dla niego ojczyzna nie ma żadnej wartości i jest w stanie sprzedać ją bez żadnych skrupułów. Uważa Kmicica za podobnego sobie i wyjawia prawdziwe zamierzenia swojego brata, co oczywiście jest błędem. Podczas decydującej walki życie ratuje mu tylko to, że Andrzej Kmicic nie chce mieszać prywaty do porachunków ze zdrajcą ojczyzny.



  Dowiedz się więcej
Potop – streszczenie
Okoliczności powstania "Potopu"
Potop - bohaterowie
Czas i miejsce akcji
Materiał źródłowy powieści
Typy narracji w Potopie
Idea „Potopu” – powieść pisana „ku pokrzepieniu serc”
Kompozycja Potopu
Postawa Polaków wobec najazdu Szwedów
„Potop” – szczegółowy plan wydarzeń
Skrócony plan wydarzeń „Potopu”
„Potop” – problematyka
„Potop” – wątki główne i poboczne
Obraz Polaków w XVII wieku na podstawie „Potopu”
Obraz społeczeństwa polskiego w „Potopie”
Henryk Sienkiewicz – notatka szkolna
„Potop” jako powieść historyczna (cechy gatunku)
Andrzej Kmicic – charakterystyka
Aleksandra Billewiczówna – charakterystyka
Michał Wołodyjowski – charakterystyka
Zagłoba – charakterystyka
Janusz Radziwiłł – charakterystyka
Bogusław Radziwiłł – charakterystyka
Wydarzenia historyczne w „Potopie”
Bohaterowie historyczni w „Potopie”
Archaizacja w „Potopie”
„Potop” – znaczenie tytułu
Artyzm powieści „Potop”
Style w „Potopie”
Sposób kreowania bohaterów w „Potopie”
Wątek romansowo-przygodowy w „Potopie”
„Potop” a prawda historyczna
Założenia ideowe w „Potopie”
Motyw władcy w „Potopie” (portret Jana Kazimierza)
Motyw zdrady ojczyzny w „Potopie”
Motyw wojny w „Potopie”
Motyw odkupienia winy w „Potopie”
Motyw sarmaty i sarmatyzmu w „Potopie” Sienkiewicza
Wątek rycerza i rycerstwa w „Potopie”
Andrzej Kmicic - rycerz czy warchoł?
Motyw pojedynku w „Potopie”
Tło historyczne w „Potopie”
Przemiana Andrzeja Kmicica i jej motywy
Motyw przyjaźni w „Potopie”
Losy Andrzeja Kmicica
Andrzej Kmicic jako bohater dynamiczny
Adaptacja „Potopu” Hoffmana
Elementy stylu biblijnego w „Potopie” Henryka Sienkiewicza
Literacka wizja rehabilitacji i przebaczenia w „Potopie”
Miłość Aleksandry Billewiczówny i Andrzeja Kmicica w „Potopie”
Obraz Szwedów w „Potopie”
Geneza „Potopu”
Aluzje Sienkiewicza do współczesności w „Potopie”
Wartości wyznawane przez Andrzeja Kmicica
Krótka charakterystyka Kmicica
Aleksandra Billewiczówna jako kobieta idealna
Obraz Matki Boskiej w „Potopie”
Sąd nad Andrzejem Kmicicem
Realizm i fikcja w „Potopie”
Charakterystyka porównawcza Andrzeja Kmicica i Jacka Soplicy
Uczta w Kiejdanach – opis
Czy twoim zdaniem Kmicic jest bohaterem dla współczesnego, młodego człowieka?
„Kmicicowa kompania” Kossaka – portret awanturników
„Potop” – najważniejsze cytaty
„Potop” – bibliografia