2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Potop

2l.pl / Motyw wojny w „Potopie”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Henryk Sienkiewicz w „Potopie” stworzył obraz romantycznej wojenki. Opisy bitew pełne są dynamiki i barw. Wydaje się, że słyszymy rżenie koni, chrzęst zbroi, uderzenia mieczy i wystrzały z dział armatnich. Dużo jest krwi, hałasu i jęków ofiar. Jednak bardziej niż okrucieństwo wojny wyeksponowane jest bohaterstwo walczących. Sienkiewiczowski rycerz nie jest już czarno-biały. Jest przede wszystkim niedoskonałym człowiekiem, tak jak Andrzej Kmicic. Zawadiaka, nieco naiwny, skłonny do bijatyk, gotowy wyzwać na pojedynek cały świat. W głębi serca jest on jednak odważnym i mężnym patriotą. Prowadzi wojnę nie tylko ze Szwedami ale i ze swym ognistym temperamentem. Barokowy żołnierz powinien być również dowcipny, przebiegły i pomysłowy, jak Onufry Zagłoba, który udowadnia, że nawet największa siła bez odrobiny sprytu jest bezużyteczna. Rycerz to też wierny kompan, przyjaciel i przede wszystkim niezawodny w walce szermierz jakim był Michał Wołodyjowski – wielki duchem mimo małego wzrostu.


Przedstawiona w „Potopie” wojna jest po części taka, jak jej bohaterowie: hałaśliwa, głośna, swawolna, dynamiczna i barwna. Na dalszy plan schodzą jej katastrofalne skutki. Dostrzegamy w niej przede wszystkim potężną siłę. Wojna bardziej zachwyca niż przeraża, interesuje, wzbudza podziw, a nie odstrasza. Nic dziwnego, przecież to romantyczna legenda pisana ku pokrzepieniu serc.

Wojna w „Potopie” to także niezwykła romantyczna przygoda dająca możliwość na zdobycie chwały. W utworze znajdziemy opisy kilku bitew - np. pod Warką, Tarnobrzegiem, Rudnikiem, Prostkami, odbicie Warszawy z rąk Szwedów. Opisy te są dość podobne. Przede wszystkim, cechuje je szczegółowość. Walki przedstawione są niezwykle dokładnie. Sienkiewicz idealizuje postaci Polaków. Choć w książce znajdziemy wiele przykładów zdrajców, nasza uwaga skupia się raczej na bohaterach pozytywnych - np. Kmicicu, Wołodyjowskim, Zagłobie - którzy w walce wykazują się odwagą i honorem.




Po oblężeniu Jasnej Góry przez Szwedów, także szlachta i chłopi stawia opór wrogowi. Sienkiewicz podkreśla rolę niektórych bitew, przemilczając klęski Polaków. Zdecydowanie wyidealizowany jest opis obrony Częstochowy - w rzeczywistości nie miała ona aż tak wielkiego znaczenia. W opisie bitew Sienkiewicz podkreśla bohaterskie wyczyny poszczególnych postaci - Wołodyjowskiego, Skrzetuskiego czy Kmicica. Często charakterystyki te są stylizowane na antyk - Kmicic przypomina nam nieustraszonego Achillesa, ponadto Sienkiewicz używa rozbudowanych porównań homeryckich.



  Dowiedz się więcej
Potop – streszczenie
Okoliczności powstania "Potopu"
Potop - bohaterowie
Czas i miejsce akcji
Materiał źródłowy powieści
Typy narracji w Potopie
Idea „Potopu” – powieść pisana „ku pokrzepieniu serc”
Kompozycja Potopu
Postawa Polaków wobec najazdu Szwedów
„Potop” – szczegółowy plan wydarzeń
Skrócony plan wydarzeń „Potopu”
„Potop” – problematyka
„Potop” – wątki główne i poboczne
Obraz Polaków w XVII wieku na podstawie „Potopu”
Obraz społeczeństwa polskiego w „Potopie”
Henryk Sienkiewicz – notatka szkolna
„Potop” jako powieść historyczna (cechy gatunku)
Andrzej Kmicic – charakterystyka
Aleksandra Billewiczówna – charakterystyka
Michał Wołodyjowski – charakterystyka
Zagłoba – charakterystyka
Janusz Radziwiłł – charakterystyka
Bogusław Radziwiłł – charakterystyka
Wydarzenia historyczne w „Potopie”
Bohaterowie historyczni w „Potopie”
Archaizacja w „Potopie”
„Potop” – znaczenie tytułu
Artyzm powieści „Potop”
Style w „Potopie”
Sposób kreowania bohaterów w „Potopie”
Wątek romansowo-przygodowy w „Potopie”
„Potop” a prawda historyczna
Założenia ideowe w „Potopie”
Motyw władcy w „Potopie” (portret Jana Kazimierza)
Motyw zdrady ojczyzny w „Potopie”
Motyw wojny w „Potopie”
Motyw odkupienia winy w „Potopie”
Motyw sarmaty i sarmatyzmu w „Potopie” Sienkiewicza
Wątek rycerza i rycerstwa w „Potopie”
Andrzej Kmicic - rycerz czy warchoł?
Motyw pojedynku w „Potopie”
Tło historyczne w „Potopie”
Przemiana Andrzeja Kmicica i jej motywy
Motyw przyjaźni w „Potopie”
Losy Andrzeja Kmicica
Andrzej Kmicic jako bohater dynamiczny
Adaptacja „Potopu” Hoffmana
Elementy stylu biblijnego w „Potopie” Henryka Sienkiewicza
Literacka wizja rehabilitacji i przebaczenia w „Potopie”
Miłość Aleksandry Billewiczówny i Andrzeja Kmicica w „Potopie”
Obraz Szwedów w „Potopie”
Geneza „Potopu”
Aluzje Sienkiewicza do współczesności w „Potopie”
Wartości wyznawane przez Andrzeja Kmicica
Krótka charakterystyka Kmicica
Aleksandra Billewiczówna jako kobieta idealna
Obraz Matki Boskiej w „Potopie”
Sąd nad Andrzejem Kmicicem
Realizm i fikcja w „Potopie”
Charakterystyka porównawcza Andrzeja Kmicica i Jacka Soplicy
Uczta w Kiejdanach – opis
Czy twoim zdaniem Kmicic jest bohaterem dla współczesnego, młodego człowieka?
„Kmicicowa kompania” Kossaka – portret awanturników
„Potop” – najważniejsze cytaty
„Potop” – bibliografia