2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Wesele

2l.pl / Narodowe mity i ich krytyka w „Weselu”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

W „Weselu” Stanisław Wyspiański rozprawił się z szeregiem mitów narodowych, które skutecznie zostały wypaczone przez środowisko szlachecko-inteligenckie. Krakowianie w dramacie zostali zmuszeni do skonfrontowania się ze wszystkimi mitycznymi bohaterami, których rzekomo uważali za swoje wzorce. Wyspiański w ten sposób chciał pokazać, że nie tylko chłopomania była pustą pozą, ponieważ tym samym był udawany patriotyzm szlachty.

Postać Wernyhory widzimy na obrazie autorstwa Jana Matejki, który Gospodarz zawiesił na honorowym miejscu w domu. Kiedy dochodzi do ich spotkania, Włodzimierz długo nie może rozpoznać z kim ma do czynienia. Gdy wreszcie pojmuje, że stoi przed realną szansą poprowadzenia Polaków do odzyskania niepodległości, która zamierz ofiarować mu kozacki wieszcz, ten skutecznie przerzuca odpowiedzialność na kogoś innego. Obarczając tak wielkim zdaniem pijanego Jaśka Gospodarz udowodnił jedynie, że polska inteligencja nie nadaje się do roli przywódczej. W ten sposób obalony został mit wyższości szlachty nad chłopstwem.


Poeta marzył o napisaniu dzieła o wielkim Rycerzu, który stanie na czele narodu i poprowadzi go do odzyskania upragnionej niepodległości. Kiedy staje oko w oko z duchem samego Zawiszy Czarnego, najsłynniejszego rycerza w dziejach Rzeczpospolitej, który walczył z Krzyżakami w bitwie pod Grunwaldem, nie jest w stanie zachować się jak mężczyzna. Poeta wymiguje się jak może od złożenia obietnicy, że zamiast omamiać społeczeństwo utworami o niczym zacznie tworzyć poezję krzepiącą serca i zagrzewającą do walki. Zniechęcony Rycerz odchodzi, kiedy pojmuje, że Poeta zamiast działać, woli o działaniu rozprawiać.

Podobnie wygląda spotkanie Dziennikarza ze Stańczykiem. Symbol środowiska konserwatywnego próbował przekonać swojego naśladowcę, że czas zrewidować poglądy i szukać nowych dróg do odzyskania wolności przez Polskę. Błazen był bardzo podirytowany tym, że Dziennikarz swoją działalnością działał na niekorzyść narodu, a przy tym miał czelność nazywać się kontynuatorem jego (Stańczyka) myśli politycznej. Zjawa dała jasno do zrozumienia, że nie chce mieć do czynienia z Dziennikarzem i jego środowiskiem, które jedynie mąciło Polakom w głowach.




Wyspiański bardzo surowo obszedł się z mitami, jakimi posługiwała się ówczesna inteligencja polska. Za wszelką cenę usiłował udowodnić, że szlachta nie miała pojęcia o tym jak odzyskać niepodległość. Jego zdaniem nie było to możliwe bez współpracy z chłopstwem. Można tak sądzić po tym, w jaki sposób warstwa ta została ukazana w dramacie. Wszelkie mity chłopskie, o jakich tylko jest mowa, znajdują potwierdzenie w ostatnich scenach „Wesela”. Widzimy przecież, że słowa Czepca nie są rzucane na wiatr i kosynierzy stawiają się w ogromnej liczbie przed chatą, gotowi do walki o Polskę.



  Dowiedz się więcej
Narodowe mity i ich krytyka w „Weselu”
Realizm i fantastyka w „Weselu”
Polska i Polacy w „Weselu”
Rola didaskaliów w „Weselu” Wyspiańskiego
Poglądy Nosa jako typowego dekadenta i stosunek do niego innych bohaterów
Charakterystyka fantastycznych osób dramatu
Panna Młoda – charakterystyka
Pan Młody – charakterystyka
Gospodarz – charakterystyka
Artyzm „Wesela” Wyspiańskiego
Motyw tańca w „Weselu” Wyspiańskiego
„Wesele” jako dramat fantastyczny
„Wesele” Wyspiańskiego jako dramat neoromantyczny
„Wesele” jako dramat narodowy
Kompozycja „Wesela”
Problematyka narodowowyzwoleńcza „Wesela”
Problematyka „Wesela”
Wygląd wiejskiej chaty na przykładzie „Wesela”
Chocholi taniec w „Weselu” – symbolika
Wymowa „Wesela”
Ludomania na przykładzie „Wesela”
Motyw wsi w „Weselu”
„Wesele” – interpretacja tytułu
Mitologizacja polskiej wsi w „Weselu” Wyspiańskiego
Stosunek i wyobrażenia inteligencji na temat wsi i jej mieszkańców na przykładzie „Wesela”
Jak przeszłość kształtuje relacje między inteligencją i chłopami w "Weselu" Stanisława Wyspiańskiego
Charakterystyka inteligencji w „Weselu”
Charakterystyka chłopów w „Weselu”
Stylizacja językowa w „Weselu”
Symbole w „Weselu”
Wydarzenia historyczne poruszone w „Weselu”
„Wesele” według Andrzeja Wajdy
„Plotka o weselu” Tadeusza Boya-Żeleńskiego
„Wesele” – czas i miejsce akcji
Pierwowzory duchów i zjaw w „Weselu”
Pierwowzory postaci dramatu w „Weselu”
Stanisław Wyspiański – notatka szkolna
Geneza „Wesela”
Bibliografia do „Wesela” Wyspiańskiego
„Wesele” – najważniejsze cytaty
„Wesele” – plan wydarzeń
Wesele - streszczenie