Jesteś w: 2l.pl -> Wesele

Wesele

Autor: Karolina Marlęga     Serwis chroniony prawem autorskim

Wesele - streszczenie

Akt I

W wiejskiej chacie, przepełnionej polskim folklorem, widzimy świetnie bawiących się gości weselnych. Na zewnątrz panuje chłód, ponieważ akcja rozgrywa się w listopadzie. Mamy rok 1900. W pierwszej scenie utworu widzimy bogatego chłopa nazwiskiem Czepiec, bardzo inteligentnego i oczytanego człowieka, który pr... wiecej



„Wesele” – plan wydarzeń

1. Nakreślenie czasu i miejsca akcji
2. Rozmowa Czepca z Dziennikarzem. Czepiec wykazuje się wiedzą o polityce i wydarzeniach na świecie.
3. Dziennikarz flirtuje z Zosią
4. Haneczka i Zosia upraszają Radczynię o pozwolenie na tańce z parobkami.
5. Radczyni dystansuje się od Kliminy.

6. Taniec Zosi z K... wiecej



„Wesele” – najważniejsze cytaty

Czepiec do Dziennikarza o niechęci porozumienia się pomiędzy chłopami a szlachcicami:
„A, ja myśle, ze panowie
duza by juz mogli mieć,
ino oni nie chcom chcieć!”

Radczyni do Kliminy o stosunkach panujących pomiędzy szlachtą a chłopami:
„Wyście sobie, a my sobie.
Każden sobi... wiecej



Bibliografia do „Wesela” Wyspiańskiego

1. A. Łempicka, O „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego, Wrocław 1955
2. A. Łempicka, Wyspiański pisarz dramatyczny: idee iformy, Kraków 1973
3. D. Wilczycka, „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego, „Biblioteczka opracowań” 2006, nr 20
4. K. Wyka, Legenda i prawda „Wesela”, Warszaw... wiecej



Geneza „Wesela”

„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego oparte jest na autentycznym wydarzeniu, jakim był ślub krakowskiego poety Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną. Huczne wesele w rodzinnych dla panny młodej Bronowicach odbyło się 20 listopada 1900 roku (ślub natomiast miał miejsce w krakowskim Kościele Mariackim). Uroczystości weselne... wiecej



Stanisław Wyspiański – notatka szkolna

Stanisław Wyspiański urodził się 15 stycznia 1869 roku w Krakowie, jako syn znanego rzeźbiarza Franciszka Wyspiańskiego oraz Marii z domu Rogowskich. Gdy miał 9 lat zmarła jego matka. Przez mniej więcej dwa lata mieszkał z ojcem, a w 1880 roku zamieszkał u wujostwa Stankiewiczów.

Wyspiański był młodzieńcem bardzo dobr... wiecej



Pierwowzory postaci dramatu w „Weselu”

Pan Młody – Lucjan Rydel był znanym krakowskim poetą i dramaturgiem. Pochodził z bardzo konserwatywnej rodziny profesorów UJ, która długo nie chciała zgodzić się na jego ślub z prostą dziewczyną ze wsi. Czas pokazał, że nie był typowym chłopomanem, ponieważ jego uczucie do Jadwigi było prawdziwe, a ich związek bardzo szcz... wiecej



Pierwowzory duchów i zjaw w „Weselu”

Widmo – było duchem Ludwika de Laveaux, francuskiego malarza polskiego pochodzenia. Artysta urodził się w 1868 roku w Jaronowicach, a w roku 1890 na stale przeniósł się do Paryża. Malarz nauki pobierał u mistrzów krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, a także w Monachium. De Laveaux był dobrym znajomym Włodzimierza Tetmajera, któ... wiecej



„Wesele” – czas i miejsce akcji

Zarówno czas jak i miejsce akcji „Wesela” są bardzo ściśle określone, ponieważ dzieło zostało zainspirowane autentycznym wydarzeniem. Ślub Lucjana Rydla odbył się 20 listopada 1900 roku. Czytelnicy „Wesela” są świadkami nocy oczepin, czyli możemy przyjąć, iż akcja dramatu rozgrywa się już po północy 21 ... wiecej



„Plotka o weselu” Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Ślub Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną był znaczącym wydarzeniem w kulturowym kalendarzu Krakowa z 1900 roku. Poza gośćmi, których pierwowzory Wyspiański wykorzystał do budowy swojego dramatu, na wesele zaproszeni zostali także inni, nie mniej znani i szanowani przedstawiciele świata sztuki i nauki. Możemy do nich zaliczyć Ta... wiecej



„Wesele” według Andrzeja Wajdy

Film „Wesele” w reżyserii Andrzeja Wajdy wszedł na ekrany polskich kin w styczniu 1973 roku i zachwycił widzów głównie swoją stroną wizualną, która do dziś dzień robi ogromne wrażenie na widzach (zwłaszcza w wersji odrestaurowanej cyfrowo). Pomysłem wybitnego reżysera na przełożenie dzieła Wyspiańskiego na język fi... wiecej



Wydarzenia historyczne poruszone w „Weselu”

Bronowickie wesele jest typowo polskie, nie brak więc na nim zażartych dyskusji na tematy historyczne i polityczne. Pierwszym z nich jest poruszone przez Czepca w rozmowie z Dziennikarzem powstanie bokserów. Wydarzenie to miało miejsce w Chinach w latach 1899-1901, czyli było wówczas tematem jak najbardziej aktualnym. Powstanie bokserów wyr... wiecej



Symbole w „Weselu”

Symbolika „Wesela” jest bardzo bogata. Symbole w utworze można podzielić na trzy główne grupy. Pierwszą z nich stanowią rekwizyty i elementy scenografii. Pierwszym z nich jest sama chata, w której odbywa się tytułowe wesele. Symbolizuje ona całą Polskę, pełniąc podobną rolę do Soplicowa w „Panu Tadeuszu” Mic... wiecej



Stylizacja językowa w „Weselu”

Stanisław Wyspiański nie był etnologiem czy antropologiem, dlatego nie zamierzał odwzorowywać języka wsi galicyjskiej w stosunku 1:1. Zamiast tego zależało mu na nadaniu wypowiedziom mieszkańcom Bronowic w „Weselu” zauważalnej stylizacji na gwarę, by były one zrozumiałe dla statystycznego widza. Wyspiański w tym celu wyko... wiecej



Charakterystyka chłopów w „Weselu”

Na bronowickim weselu goście wyraźnie podzieleni byli na dwa „obozy”. Nie były one wobec siebie wrogo nastawione, jednak czuć było między nimi obopólną niechęć i skrępowanie. Choć nie mówili tego na głos, zaledwie garstka z nich nie miała nic przeciwko mezaliansowi krakowskiego inteligenta z chłopką.

Wyspi... wiecej



Charakterystyka inteligencji w „Weselu”

Tym, co od pierwszego dialogu charakteryzuje inteligencję w utworze jest poczucie wyższości nad chłopami. Wielu z nich nie ukrywa, że nie bawią się najlepiej na weselu i są w Bronowicach jedynie z obowiązku. Niektórzy z nich ulegli modzie tak zwanej chłopomanii, lecz pozostali czuli się co najmniej nieswojo w gospodzie. Dla przybyszów... wiecej



Jak przeszłość kształtuje relacje między inteligencją i chłopami w "Weselu" Stanisława Wyspiańskiego

Wydarzenia z przeszłości mają bardzo widoczny wpływ na relacje pomiędzy inteligencją a chłopami. Wspomniane wydarzenia mają przede wszystkim wydźwięk negatywny, jednak przez obydwie grupy odbierane są w inny sposób, co często jest przyczyną niezgody. Chociaż nie dochodzi do otwartego konfliktu pomiędzy chłopami a szlachcicami, to ... wiecej



Stosunek i wyobrażenia inteligencji na temat wsi i jej mieszkańców na przykładzie „Wesela”

Wśród inteligencji zaproszonej na wesele w Bronowicach możemy zaobserwować szereg postaw wobec chłopstwa, od absolutnego zachwytu po odrazę. Znaczna część gości z Krakowa nie interesuje się na co dzień sprawami chłopów, nie zna się na roli, nigdy nie pracowała fizycznie. Bardzo szybko czytelnik orientuje się, że dla szlachty wie... wiecej



Mitologizacja polskiej wsi w „Weselu” Wyspiańskiego

Mitologizacji polskiej wsi dokonują zarówno inteligenci, jak i sami chłopi. Dla pierwszych jawi się ona jako miejsce rodem z sielanki – arkadii. Prym wśród piewców piękna polskiej wsi wiedzie głównie Pan Młody, który zachwyca się dosłownie wszystkim, co widzi dookoła. Oczywiście jest przy tym bardzo powierzchowny i tendencyjn... wiecej



„Wesele” – interpretacja tytułu

Tytuł dramatu odnosi się do autentycznego wydarzenia, czyli zaślubin poety Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołaczykówną 20 listopada 1900 roku. Wydarzenie to miało miejsce w krakowskim Kościele Mariackim, a następujące po nim trzydniowe wesele odbyło się w położonej niedaleko wsi Bronowice. Jako bliski przyjaciel Rydla, Stanisław Wyspia... wiecej



Motyw wsi w „Weselu”

Wieś odgrywa istotną rolę w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego. Nie stanowi ona jedynie tła dla akcji dramatu, ale pod pewnym względem jest jego bohaterem. Bronowice, jako symbol, reprezentują nie tylko koloryt i polską tradycję, ale przede wszystkim niezłomny charakter, miłość do ojczyzny oraz jedyną drogę do odzyskania... wiecej



Ludomania na przykładzie „Wesela”

Mianem ludomanii, czy też chłopomanii, określa się nurt artystyczny charakterystyczny dla Młodej Polski, przejawiający się fascynacją ludycznością, folklorem, ale także codziennością życia na wsi. Nurt ten nasilił się na przełomie XIX i XX wieku jako reakcja inteligencji na coraz bardziej nużące życie w miastach. Jednym z objaw... wiecej



Wymowa „Wesela”

Przesłanie, jakie niesie ze sobą treść „Wesela” jest gorzką prawdą na temat polskiego społeczeństwa. Co ciekawe, chociaż utwór ma już ponad sto lat i powstawał w niemal całkowicie innej rzeczywistości, to pod tym względem wymowy wciąż jest aktualny. Diagnoza społeczna, jaką postawił Wyspiański polskiemu narodowi ni... wiecej



Chocholi taniec w „Weselu” – symbolika

Końcowa scena „Wesela”, czyli tak zwany chocholi taniec jest najbardziej wymowną puentą utworu, na jaką Wyspiański mógł się zdecydować. Dramat, w którym wraz z rozwojem akcji narastało napięcie i nadzieja na szczęśliwe zakończenie – odzyskanie wolności przez Polskę – kończy się w pesymistyczny i nie dają... wiecej



Wygląd wiejskiej chaty na przykładzie „Wesela”

Chata, czyli miejsce akcji dramatu, została bardzo dokładnie opisana w didaskaliach poprzedzających pierwszy akt. Ściany świetlicy, czyli wielkiej izby, w której ustawiono suto zastawiony stół, pomalowane jest na biało. Stanowią one kontrast do kolorowego i wirującego w tańcu tłumu gości, których znaczna część przystrojonych jest... wiecej



Problematyka „Wesela”

„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego jest dramatem poruszającym wiele zagadnień uniwersalnych, ale także i tych charakterystycznych dla danego momentu historycznego, w jakim znajdował się polski lud. Utwór koncentruje się głównie wokół tematów polityczno-społecznych, stanowiąc swoistą diagnozę społeczną.

P... wiecej



Problematyka narodowowyzwoleńcza „Wesela”

„Wesele” Wyspiańskiego było bardzo wyraźnym głosem w debacie społecznej. Inteligencja galicyjska oddająca się dekadenckiemu stylowi życia zdawała się całkowicie zapominać o tak zwanej „sprawie polskiej”. Społeczeństwo wydawało się powoli zupełnie porzucać marzenia o wolnej ojczyźnie. Na słowo „niep... wiecej



Kompozycja „Wesela”

„Wesele” pod wieloma względami przypomina sztukę antyczną. Możemy tu odnaleźć między innymi jedność miejsca, akcji i czasu – cała akcja rozgrywa się przecież jednej nocy, w tej samej chacie. Ponadto w scenie nawiedzenia Pana Młodego przez Hetmana pojawia się znany z antyku chór.

Dramat Wyspiańskiego z... wiecej



„Wesele” jako dramat narodowy

Dramat narodowy z założenia poświęcony jest tematyce narodowo-wyzwoleńczej lub diagnozie stanu społeczeństwa. Elementy te pojawiają się we wszystkich aktach „Wesela”, jednak przyjęło się uważać akt trzeci jako zdominowany przez dramat tego typu.

Właśnie w akcie trzecim milknie muzyka weselna, przez co atmo... wiecej



„Wesele” Wyspiańskiego jako dramat neoromantyczny

Stanisław Wyspiański zrealizował w „Weselu” własną koncepcję syntezy sztuk, którą „doprawił” elementami charakterystycznymi dla epoki romantyzmu. Dlatego też poza warstwą literacką znajdziemy tu wiele odniesień do muzyki, malarstwa czy też poezji. Również tematyka utworu jest bardzo zróżnicowana, czego naj... wiecej



„Wesele” jako dramat fantastyczny

Według Słownika Teatralnego dramat fantastyczny to taki, w którym „dominujące miejsce przypada wątkom fantastycznym (…). Wątki i motywy fantastyczne współistnieją z wątkami realistycznymi (…)”. Co ciekawe, za czołowego polskiego autora tego gatunku uznaje się Lucjana Rydla, który posłużył jako pierwowzór Pa... wiecej



Motyw tańca w „Weselu” Wyspiańskiego

Taniec, a zwłaszcza ten weselny, kojarzy się zazwyczaj z celebracją szczęścia, dobrą zabawą i brataniem się. Pozornie jest tak również w „Weselu” Wyspiańskiego. Widzimy przecież wirujące pary w rytm wiejskiej, żwawej muzyki. Nie są to zwykłe pary, ponieważ najczęściej jedna osoba pochodzi ze wsi, a druga z miasta. Cz... wiecej



Artyzm „Wesela” Wyspiańskiego

Artyzm w „Weselu” Wyspiańskiego realizował się głównie poprzez jego wizję teatru opartej na syntezie sztuk. Krakowski artysta za życia zyskał sławę „człowieka renesansu”, czyli wybitnie uzdolnionego w wielu dziedzinach. Jego podejście do „Wesela” było niezwykle kompleksowe – nie ograniczył si... wiecej



Gospodarz – charakterystyka

Gospodarz, którego pierwowzorem był Włodzimierz Tetmajer, odgrywa kluczową rolę w akcji dramatu. Zwłaszcza dla problematyki narodowo-wyzwoleńczej, jego rozmowa z Wernyhorą jest najważniejszą sceną „Wesela”.

Postać ta stanowi ogniwo spajające obydwie grupy społeczne obecne na weselu, czyli inteligencję i chł... wiecej



Pan Młody – charakterystyka

Wzorowany na Lucjanie Rydlu bohater „Wesela” przypomina bardziej swoją karykaturę. Jego jedyną rolą w dramacie wydaje się być ukazanie pustki postawy chłopomańskiej. Postać ta ma wiele komicznych atrybutów, wśród których prym wiedzie gadulstwo.

Pan Młody często popada w sztuczną egzaltację i zachwyt nad p... wiecej



Panna Młoda – charakterystyka

Pierwowzorem dla tej bohaterki była Jadwiga Mikołajczykówna. Kobieta pod żadnym względem zdaje się nie pasować do swojego męża. Podobnie jak Pan Młody, Panna Młoda również została skarykaturyzowana. Kobieta została przedstawiona jako przesądna, zabobonna, niewykształcona. Wydaje się być z drugiej strony silna, rozsądna i pracow... wiecej



Charakterystyka fantastycznych osób dramatu

Widmo ukazuje się Marysi. Scena ta jest wyraźnym nawiązaniem do ballady „Romantyczność” Adama Mickiewicza. W „Weselu” jest to duch malarza Ludwika de Laveaux, który nawiedza swoją dawną narzeczoną, obecnie już poślubioną z Wojtkiem. Inaczej niż w utworze narodowego wieszcza, widok ducha dawnego ukochanego powod... wiecej



Poglądy Nosa jako typowego dekadenta i stosunek do niego innych bohaterów

Nos nie odgrywa ważnej roli dla akcji „Wesela”. Ciężko nawet go dostrzec wśród gości. Bohater pojawia się tylko na chwilę. Reprezentuje on jednak sobą popularną postawę, która była bardzo groźna dla społeczeństwa polskiego, które marzyło o odzyskaniu niepodległości.

W trzeciej scenie drugiego aktu widz... wiecej



Rola didaskaliów w „Weselu” Wyspiańskiego

Rzadko się zdarza, by didaskalia odgrywały ważną rolę w dramacie. Ich celem jest zazwyczaj naprowadzenie odbiorców, a także reżyserów teatralnych na pewne aspekty i akcenty, jakimi powinni kierować się przy odbiorze sztuki na deskach teatru. W przypadku „Wesela” didaskalia stanowią jednak dość obszerną i ważną część... wiecej



Polska i Polacy w „Weselu”

Polska w „Weselu” jest wszechobecna. Zdaniem wielu badaczy bronowicka chata symbolizowała właśnie ojczyznę. Znaleźli się w niej bowiem reprezentanci najważniejszych grup społecznych, swoisty przekrój społeczeństwa polskiego. Idąc za tym tropem warto zwrócić uwagę na słowa Stańczyka: „Domek mały, chata skąpa: / ... wiecej



Realizm i fantastyka w „Weselu”

W „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego mamy do czynienia z przeplataniem się świata realistycznego z fantastycznym. Czytając pierwszy akt czytelnik może odnieść wrażenie, że utwór będzie lekką komedią obyczajową o mezaliansie inteligenta z chłopką. Takie też były oczekiwania ówczesnych odbiorców, którzy spodziewali s... wiecej



Narodowe mity i ich krytyka w „Weselu”

W „Weselu” Stanisław Wyspiański rozprawił się z szeregiem mitów narodowych, które skutecznie zostały wypaczone przez środowisko szlachecko-inteligenckie. Krakowianie w dramacie zostali zmuszeni do skonfrontowania się ze wszystkimi mitycznymi bohaterami, których rzekomo uważali za swoje wzorce. Wyspiański w ten sposób chcia... wiecej