2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Potop

2l.pl / Losy Andrzeja Kmicica

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Kmicic, gdy przybywa do Billewicz zachowuje się bardzo śmiało wobec dopiero co poznanej Oleńki. Nalega na szybki ślub. Zachowuje się niekulturalnie i nie potrafi uszanować żałoby po dziadku narzeczonej. Później w Lubiczu urządza pijatykę i strzela wraz z towarzyszami do wiszących na ścianie portretów Billewiczów. Całe zajście ukrywa przed Oleńką. Następnie, w akcie zemsty, Kmicic wraz z żołnierzami napada na Wołmontowicze, pali je i morduje mieszkańców, aby pomścić śmierć swoich towarzyszy zabitych przez Butrymów. Kolejnym wybrykiem jest porwanie ukochanej do dworku w Lubiczu. Sytuacje te pokazują cechy Kmicica takie jak: zuchwałość, porywczość, mściwość, nie szanowanie cudzej własności i wybranki serca.


W dalszej części powieści pan Andrzej przez przypadek dowiaduje się od księcia Bogusława o planach Radziwiłłów, dotyczących chęci opanowania części terenów polskich przez ten ród, zaczyna rozumieć, że oni nie chcą dobra ojczyzny oraz że współpracował ze zdrajcami. Nie potrafi opanować swojego temperamentu i porywa Bogusława. Następnie pisze list do Janusza Radziwiłła, w którym go szantażuje, aby zapewnić bezpieczeństwo Oleńce. Zachowanie Kmicica było podstępne, fałszywe, pełne nienawiści i jednocześnie lekkomyślne. Nie zachowuje się jak prawdziwy rycerz, tylko stosuje przemoc i podstęp.

Losy głównego bohatera Potopu zmierzają jednak ku lepszemu. Główna, wewnętrzna przemiana Andrzeja następuje na Jasnej Górze, przed obrazem Matki Boskiej. Tak tę scenę opisuje Sienkiewicz: „Tu myśli w nim ustały i zmieniły się w czucia same, zapomniał się, zapamiętał, przestał rozeznawać kim jest, gdzie jest... Zdawało mu się, że umarł, że dusza jego leci z głosami organów, miesza się z dymami kadzielnic; ręce przywykłe do miecza i rozlewu krwi, wyciągnął do góry i klęczał w upojeniu, w zachwycie.”. Przestał myśleć o tym kim jest, co złego uczynił, zapomniał o wszystkim, zdawało mu się, że umarł a skoro umarł to i narodził się na nowo, jako lepszy człowiek. Potwierdzeniem przemiany Kmicica są też słowa księdza: „Tu się odmienią serca i dusze naprawią.”. Później o tej przemianie mówią słowa, które wypowiada sam Kmicic-Babinicz: „Przybywam, aby Najświętszej Pannie, utrapionej ojczyźnie i opuszczonemu panu służyć.”. Takie słowa mógł wypowiedzieć tylko prawdziwy rycerz. Uważam, że scena ta jest kluczowa w przemianie głównego bohatera.

Babinicz posiada wiele zalet i jest przeciwieństwem Kmicica. Zaraz po modlitwie przed Obrazem Matki Boskiej rozmawia z księdzem Kordeckim, ostrzega go, że Szwedzi chcą zaatakować klasztor, potem wiernie broni Jasnej Góry, w końcu wysadza kolubrynę Szwedów, działo które powodowało najwięcej zniszczeń. Następnie dociera do króla Jana Kazimierza i opowiada mu o obronie Częstochowy oraz pomaga królowi wrócić do kraju. Podczas przeprawy przez góry Babinicz odpiera atak Szwedów na króla, ocala jego życie. Jadąc do pana Sapiehy zabiera ze sobą Annę Borzobohatą-Krasieńską na prośbę Zamoyskiego. W porę jednak orientuje się, że wszystko zostało wymyślone przez magnata, aby mógł porwać dziewczynę. Babinicz nie pozwała na to i zawozi ją bezpiecznie do pana Sapiehy. Następnie wykazuje się męstwem i odwagą w walce. Podchodzi oddziały Bogusława i wprowadza chaos wśród jego żołnierzy.




Kolejnym czynem godnym pochwały było uwolnienie swojego kompana i przyjaciela Soroki z rąk Radziwiłła. Gdy sytuacja wojenna jest trudna i Czarniecki potrzebuje pomocy, Babinicz nie waha się co zrobić, decyduje nie jechać do Taurogów po Oleńkę, ale ruszyć z Sapiehą bronić ojczyzny. Wsławia się w walkach o Warszawę, zdobywając jeden szaniec, z którego atakuje Szwedów. W pojedynku między nim a Bogusławem wygrywa, lecz nie zabija księcia. Na końcu ratuje od pewnej śmierci Billewiczów i Anusię oraz szlachtę laudańską, których zaatakował Sakowicz.




Na wieść o ataku wojsk Rakoczego i Węgier na południu Rzeczypospolitej ponownie rusza jej na ratunek. Na Litwę powraca ranny. Podczas mszy w upickim kościele Wołodyjowski i Zagłoba przywożą list od polskiego króla. Sławi on bohaterskie czyny Babinicza – Kmicica i w pełni go rehabilituje. Bohaterowi przebacza także ukochana Oleńka i wkrótce odbywa się ich ślub. Kmicic stał się niezłomnym przykładem obrońcy ojczyzny, przedkładającym obowiązki patriotyczno-wojskowe nad szczęście osobiste.



  Dowiedz się więcej
Potop – streszczenie
Okoliczności powstania "Potopu"
Potop - bohaterowie
Czas i miejsce akcji
Materiał źródłowy powieści
Typy narracji w Potopie
Idea „Potopu” – powieść pisana „ku pokrzepieniu serc”
Kompozycja Potopu
Postawa Polaków wobec najazdu Szwedów
„Potop” – szczegółowy plan wydarzeń
Skrócony plan wydarzeń „Potopu”
„Potop” – problematyka
„Potop” – wątki główne i poboczne
Obraz Polaków w XVII wieku na podstawie „Potopu”
Obraz społeczeństwa polskiego w „Potopie”
Henryk Sienkiewicz – notatka szkolna
„Potop” jako powieść historyczna (cechy gatunku)
Andrzej Kmicic – charakterystyka
Aleksandra Billewiczówna – charakterystyka
Michał Wołodyjowski – charakterystyka
Zagłoba – charakterystyka
Janusz Radziwiłł – charakterystyka
Bogusław Radziwiłł – charakterystyka
Wydarzenia historyczne w „Potopie”
Bohaterowie historyczni w „Potopie”
Archaizacja w „Potopie”
„Potop” – znaczenie tytułu
Artyzm powieści „Potop”
Style w „Potopie”
Sposób kreowania bohaterów w „Potopie”
Wątek romansowo-przygodowy w „Potopie”
„Potop” a prawda historyczna
Założenia ideowe w „Potopie”
Motyw władcy w „Potopie” (portret Jana Kazimierza)
Motyw zdrady ojczyzny w „Potopie”
Motyw wojny w „Potopie”
Motyw odkupienia winy w „Potopie”
Motyw sarmaty i sarmatyzmu w „Potopie” Sienkiewicza
Wątek rycerza i rycerstwa w „Potopie”
Andrzej Kmicic - rycerz czy warchoł?
Motyw pojedynku w „Potopie”
Tło historyczne w „Potopie”
Przemiana Andrzeja Kmicica i jej motywy
Motyw przyjaźni w „Potopie”
Losy Andrzeja Kmicica
Andrzej Kmicic jako bohater dynamiczny
Adaptacja „Potopu” Hoffmana
Elementy stylu biblijnego w „Potopie” Henryka Sienkiewicza
Literacka wizja rehabilitacji i przebaczenia w „Potopie”
Miłość Aleksandry Billewiczówny i Andrzeja Kmicica w „Potopie”
Obraz Szwedów w „Potopie”
Geneza „Potopu”
Aluzje Sienkiewicza do współczesności w „Potopie”
Wartości wyznawane przez Andrzeja Kmicica
Krótka charakterystyka Kmicica
Aleksandra Billewiczówna jako kobieta idealna
Obraz Matki Boskiej w „Potopie”
Sąd nad Andrzejem Kmicicem
Realizm i fikcja w „Potopie”
Charakterystyka porównawcza Andrzeja Kmicica i Jacka Soplicy
Uczta w Kiejdanach – opis
Czy twoim zdaniem Kmicic jest bohaterem dla współczesnego, młodego człowieka?
„Kmicicowa kompania” Kossaka – portret awanturników
„Potop” – najważniejsze cytaty
„Potop” – bibliografia