2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Mitologia

2l.pl / Wyprawa Jazona po złote runo (Wyprawa Argonautów) – streszczenie

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Jazon był synem Ajzona – prawowitego króla tesalskiego miasta Jolkos. Gdy Jazon przyszedł na świat na tronie zasiadał niegodziwy brat Ajzona – Pelias. Gdy dowiedział się o narodzinach chciał zgładzić dziecko, jednak rodzicom udało się go przekonać, że Jazon zmarł, zaś naprawdę został oddany pod opiekę centaurowi Chejronowi. U niego chłopak wzrastał do dwudziestego roku życia, nie znając swego pochodzenia, aż pewnego dnia opuścił opiekuna i udał się na poszukiwanie przygód.

W drodze natrafił na szeroką rzekę. Napotkana staruszka po0prosiła go, by przeniósł ją na drugą stronę. Uczynił to chętnie. Tak naprawdę była to Hera, która od tej pory sprzyjała królewiczowi. Po drodze w mule zgubił jeden z sandałów. Doszedł do miasta Jolkos, gdzie właśnie w świętym gaju, na ołtarzu Posejdona ofiarę składał chmurny król Pelias. Wyrocznia delficka zapowiedziała mu, żeby unikał spotkania z cudzoziemcem i obywatelem zarazem, który zejdzie z gór w jednym sandale. Wśród osób wokół ołtarza zauważył Jazona i kazał swemu marszałkowi zaprosić go do zamku. Król spytał go, co zrobiłby na miejscu władcy, który ma zginąć z rąk jednego ze swoich gości. Jazon odpowiedział, iż wysłałby taką osobę po złote runa i dowiedział się, że to on jest tą osobą. Od starego sługi dowiedział się o historii swego rodu.


Gdy odwiedził swojego ojca w nędznej chacie, oburzony udał się do Peliasa. Ten powiedział, że chętnie odda mu królewskie berło, jeśli ten przyniesie złote runo. Inaczej ściągnie na siebie gniew bogów. Jazon przypomniał sobie legendę o złotym runie. W starożytnym mieście beockim żyli król Atamas z żoną Nefele. Mieli dwójkę dzieci – Fryksosa i Helle. Po śmierci żony dzieci wychowywała nowa wybranka króla – Ino. Chciała się ich pozbyć dlatego podstępem pragnęła obwinić dzieci za nieurodzaj, a tym samym skazać ich na śmierć. Jej plan prawie się powiódł, jednak dzieciom ukazała się we śnie matka i kazała uciekać. Za miastem czekał na nich baranek boskiego pochodzenia pokryty złotym runem. Na jego grzbiecie dzieci przemierzały kolejne góra i wody. W cieśninie pomiędzy Azją a Europą mała Helle wystraszyła się i spadła do morze (stąd Hellespont), zaś Frykos wylądował w Kolchidzie nad Morzem Czarnym, gdzie dożył starości. Starego już baranka złożył w ofierze Zeusowi, a złote runo król Kolchidy, Ajetes, zawiesił na dębie w świętym gaju Aresa.

Jazon z młodzieńczym zapałem zabrał się do przygotowywania wyprawy. Zwołał do Jolkos dzielnych mężów, a między nimi: Heraklesa z synem, Tezeusza, pięknego Hylasa, Peleusa, Pejritoosa, Kastora i Polideuklesa, Meleagera, Nestora, bystrookiego Linkeusa widzącego morskie głębiny. W sumie zjawiło się ich pięćdziesięciu, a wśród nich Orfeusz oraz syn Apollina – Asklepios. Zbudowano wielki statek, który nazwano Argo, czyli szybki. Dziób statku zrobiono ze świętego dębu, dzięki czemu przemawiał i sam obierał właściwy kierunek. Herakles zrzekł się dowodzenia na rzecz Jazona. Wyprawa zaczęła się pomyślnie, a mężczyźni opowiadali o swych przygodach.




Zatrzymali się na wyspie Lemnos. Rządziły tam same kobiety. Kilkanaście lat wcześniej ściągnęły na siebie gniew Afrodyty, która obdarzyła je przykrym zapachem. Mężczyźni postanowili poszukać żon, lecz kobiety uprzedzając ten zamiar zabiły ich. Argonauci na wyspie zabawili dwa lata, a Jazon zakochany w królowej opuścił ją dopiero po reprymendzie Heraklesa. Na następnej wyspie utknęli ponieważ wiały przeciwne wiatry. Weszli więc na wzgórze Wielkiej Matki Bogów i poprosili o łaskę. Otrzymali ją – drzewa okryły się owocami, dzikie zwierzęta spokorniały, a ze wzgórza zaczęło bić źródło nazwane :krynicą Jazona”. Jednak gdy zeszli dostrzegli Heraklesa walczącego z olbrzymami usiłującymi zdobyć ich statek. Wspólnie pokonali wrogów.

Następnie Argonauci płynęli wzdłuż wybrzeży Tracji, aż dotarli do miejsca, gdzie żył slepy król-wróż – Fineus. Został pokarany przez bogów za wieszczenie. Umierał z głodu, gdyż jedzenie porywały mu lub zanieczyszczały harpie. Z wdzięczności za nieomylne przepowiednie Argonauci przepędzili harpie. U wejścia na Morze Czarne drogę zamykały dwie skały zwane Symplegadami. Co chwila zbliżały się ku sobie i oddalały jedynie na chwilę. Dzięki radom Fineusa wędrowcom udało się przepłynąć między nimi, a skały znieruchomiały na zawsze. Orfeusz swej muzyce i nabożnym pieśniom przypisywał to wydarzenie. Po paru dniach Argonauci dotarli do Kolchidy i udali się do stolicy. Podziwiali kolumny z brązu, na których wspierały się pokryte bluszczem balkony i cztery bijące źródła z mlekiem, winem, olejkami i źródłem gorącym zimą i chłodnym latem. Król Ajetes zmieszany był widokiem tak dostojnych wojowników. Nie odmówił Jazonowi złotego runa, zobowiązał go jednak do wykonania kilku zadań. Miał on zaorać Pole Aresa parą byków ze spiżu pochodzących od Hefajstosa, posiać zęby smocze i pokonać wojowników, którzy się z nich narodzą, a na koniec pokonać smoka pilnującego złotego runa.

Następnego dnia na oczach kolchidzkiego ludu Jazon bez problemu zaprzągł złowrogie byki i ku uciesze Greków zaorał pole. Z posianych zębów wyrósł zastęp zbrojnych mężów, jednak Jazon także się nie wystraszył, rzucił między nich kamień, a oni zaczęli walczyć między sobą. Grecy uściskali Jazona, zaś Kolchowie patrzyli na pięknego młodzieńca z niemym podziwem. Jedynie Herakles podejrzewał podstęp. I rzeczywiście, niczego tak łatwo nie dokonałby Jazon, gdyby nie pomoc zakochanej w nim córki Ajetesa – Medei. Była czarodziejką i namaściła jego ciało specjalnym olejkiem, który dał mu nadludzką siłą i uodpornił na jadowite oddechy byków.




Podobnie rzecz się miała ze złotym runem. Jazon udał się do świętego dębu w nocy, a smoka oblał czarnoksięskim wywarem i trzykrotnie wymówił zaklęcie. W uśpieniu smoka pomagała mu sama Medea, dzięki czemu odrąbał mu łeb i sięgnął po złote runo. Gdy Argonauci wraz z Medeą opuścili Kolchidę, król Ajetes puścił się za nimi w pościg z całą flotą. Medea zabiła wówczas porwanego z domu brata – Absyrtosa, a poćwiartowane zwłoki wrzuciła do wody. Ojciec wstrzymał flotę by pozbierać szczątki dziecka. Jednak Zeus pomny tego zbrodniczego czynu, odwrócił się od Argonautów. Zaczęły się dni klęski. Wojownicy wiele lat przemierzali niewielką odległość z Azji do Grecji. Wciąż toczyli walki i przeżywali przygody.

Po powrocie do Jolkos cała społeczność witała Jazona jak wielkiego bohatera, jednak jego ojciec leżał na łożu śmierci. Jazon zwrócił się o pomoc do Medei, której służyły duchy powietrza i ziemi, góry, lasy, jeziora i wszelkie bóstwa leśne i nocne. Kobieta w pełnię księżyca wyszła z sierpem z domu i przez dziewięć dni zbierała zioła o wielkiej mocy. Z łożyła ofiary bogom czarów (Hekate), młodości i śmierci, rozpaliła ogień na ołtarzach, oczyściła ciało Ajzona wodą, ogniem i siarką. W miedzianym kotle uwarzyła z wielu składników specjalną miksturę, przecięła szyję starca i wlała mu magiczny wywar. Ajzon wstał jako czterdziestoletni mężczyzna. Córki Peliasa poprosiły by to samo uczyniła dla ich ojca. Medea kazała im zabić ojca i poćwiartować jego zwłoki, jednak do wywaru dodała innych ziół, pomna niegodziwości Peliasa. Ojcobójczynie oszalały z rozpaczy, a Jazon z Medeą musiał opuścić Jolkos.




Jazon zatrzymał się na dworze króla Koryntu – Kreona. Zakochał się w jego córce – skromnej, prostej i spokojnej Kreuzie. Medei bał się zawsze, wiedział, że to jej wszystko zawdzięcza. Medea wieść o planowanym ślubie Jazona z Kreuzą przyjęła spokojnie – ofiarowała jej przepiękną szatę. Szata, zatruta jadowitymi ziołami, zaczęła palić dziewczynę żywym ogniem. Słysząc jej krzyki Medea zabiła swoje dzieci i na wozie zaprzężonym w skrzydlate smoki uciekła do Aten. Do końca nie wiadomo co się stało z Jazonem. Niektórzy twierdzą, że wybaczył winy Medei i razem powrócili do Kolchidy na dwór Ajetesa, który cieszył się z powrotu zięcia.



  Dowiedz się więcej
Mitologia – bibliografia
Główne postaci mitologiczne
Rzymscy bogowie (panteon)
Miejsca mitologiczne
Frazeologia związana z mitami
Podział mitów
Archetyp, topos, motyw – definicja
Mitologia rzymska
Mitologia grecka - wprowadzenie
Ponadczasowość mitów greckich
Uniwersalizm mitów greckich
Eros i Psyche - streszczenie
Zeus (Dzeus) – opis boga
Historia założenia Rzymu
Wędrówka Eneasza
Muzy i ich atrybuty
Opis greckiego królestwa podziemi
Mit o Dionizosie – streszczenie
Konflikt o złote jabłko – streszczenie
Wędrówka Odyseusza – plan wydarzeń
Powrót Odyseusza do Itaki – streszczenie
Historia wojny trojańskiej – plan wydarzeń
Historia wojny trojańskiej – streszczenie
Wyprawa Jazona po złote runo (Wyprawa Argonautów) – streszczenie
Mit o Tezeuszu – streszczenie
Mit o Heraklesie (12 prac Heraklesa) – streszczenie
Mit o Narcyzie – streszczenie
Mit o Orfeuszu i Eurydyce – streszczenie
Mit o Syzyfie – streszczenie
Mit o Dedalu i Ikarze – streszczenie
Mit o Demeter i Korze – streszczenie
Mit o Prometeuszu – streszczenie
Mit rodu Labdakidów – streszczenie
Greccy bogowie (panteon)
Funkcje i znaczenie mitów
Cztery wieki ludzkości
Mit o narodzeniu świata i bogów – streszczenie
Mit – charakterystyka