Jesteś w: Opowiadania Borowskiego

Opowiadania Borowskiego

Autor: Karolina Marlęga     Serwis chroniony prawem autorskim


Geneza powstania opowiadań Borowskiego



Opowiadania Tadeusza Borowskiego powstały w wyniku osobistych doświadczeń pisarza. Jego wejście w dorosłe życie przypadło na okres wojny i okupacji niemieckiej. Mieszkając w Warszawie uczestniczył w jej konspiracyjnych układach – kończył gimnazjum na tajnych kompletach oraz studiował polonistykę na tajnym Uniwersytecie Warszawskim. Temu okresowi swojego życia poświęcił takie opowiadania, jak: „Matura na Targowej” czy „Pożegnanie z Marią”.

Złapany w „kotle” wiosną 1943 roku trafił na Pawiak / opowiadanie „Chłopiec z Biblią” / i skierowany został do obozu koncentracyjnego Oświęcim-Brzezinka / Auschwitz-Birkenau /. Tam przebywał do roku 1944. Latem 1944 roku przewieziono go do Niemiec. W Dachau doczekał wyzwolenia obozu przez armię amerykańską.



Po powrocie do Polski, w roku 1947 wydał tom „Pożegnanie z Marią”, w którym znalazły się opowiadania dotyczące okresu okupacji oraz czasu spędzonego w obozach koncentracyjnych.



Problematyka opowiadań Borowskiego



Opowiadania Tadeusza Borowskiego poświęcone są tematyce wojennej. Znaleźć w nich można opis życia w okupowanej przez Niemców Warszawie, obraz więzienia na Pawiaku a następnie opis dwudziestowiecznych lagrów.

Pisarz głęboko wnika w rzeczywistość obozów koncentracyjnych, które zrodził system totalitarny III Rzeszy. Obserwując obozową rzeczywistość stara się dociec istoty sprawy hańbiącej ludzkość.




Kreśli wizerunek człowieka stwarzanego przez taką rzeczywistość. Jest to człowiek postawiony w sytuacji skrajnej, zmuszony do walki o przetrwanie za cenę odrzucenia własnego człowieczeństwa.

W tej masie ludzkiej zamkniętej za obozowymi drutami życie jest najwyższą wartością ale wyłącznie życie własne. Przetrwać mogą jedynie najsilniejsi. Ilość obserwowanych, pozbawionych sensu zgonów powoduje zobojętnienie i cyniczny stosunek do śmierci.




Borowski nie podejmuje się poddawania ocenie moralnej ani więźniów, ani niemieckich funkcjonariuszy obozowych. Jego opowiadania są relacją z różnych zdarzeń, których jest świadkiem. Stanowią świadectwo dokonanej zbrodni.

W opowiadaniu „Bitwa pod Grunwaldem” pisarz przedstawia wizerunek człowieka zdeformowanego przez pobyt w obozie. Jest to człowiek, który boi się życia poza obozem, ponieważ nie jest przystosowany do innych warunków. Obawia się, że na wolności może czekać go głód i bezsensowna śmierć.



Czas i miejsce akcji opowiadań Borowskiego



Opowiadania Tadeusza Borowskiego dotyczą okresu II wojny światowej. Ich miejsce akcji i czas, w którym akcja rozgrywa się pokrywają się z życiorysem pisarza.

Jest to najpierw okupowana przez Niemców Warszawa, gdzie bohater kończy gimnazjum na tajnych kompletach / zima 1939 i wiosna 1940 /. Te zdarzenia opisane są w opowiadaniu „Matura na targowej”. W opowiadaniu „Pożegnanie z Marią” umieszczony zostaje dalszy ciąg zdarzeń rozgrywających się w Warszawie / tajny uniwersytet, praca w firmie budowlanej, kontakty z gettem, konspiracyjne wydawnictwa, spotkania literackie, nielegalny handel /. Kończy ten okres rok 1943, gdy Borowski wraz z narzeczoną zostają aresztowani w „kotle”. Swój pobyt na Pawiaku opisuje w opowiadaniu „Chłopiec z Biblią”.




W 1943 roku trafia do obozu koncentracyjnego Oświęcim-Brzezinka / Auschwitz-Birkenau /, gdzie przebywa do 1944 roku. Tego okresu dotyczą opowiadania „U nas, w Auschwitzu...”, „Ludzie, którzy szli”, „Dzień na Harmenzach”, „Proszę państwa do gazu”.




W 1944 roku część więźniów wywieziono z Oświęcimia do Rzeszy. Znaleźli się tutaj również jeńcy z Powstania Warszawskiego. Związane jest z tym opowiadanie „Śmierć powstańca”. Borowski przed zakończeniem wojny znalazł się w obozie Dachau Allach. Obóz ten wyzwolili Amerykanie w maju 1945 roku.

W obawie przed konsekwencjami uwolnienia ogromnej liczby ludzi, jaka znalazła się w obozach w Niemczech, Amerykanie utworzyli obozy dla tzw. dipisów. Borowskiego umieszczono w byłych koszarach SS we Freimanie na przedmieściach Monachium. Przebywał w tym obozie do września 1945 roku. W tym miejscu umieścił rozgrywającą się w lipcu 1945 roku akcję opowiadania „Bitwa pod Grunwaldem”.

Autor „Kamiennego świata” zanim wrócił do Polski, przebywał w Monachium do 1946 roku.



Narracja w opowiadaniach Borowskiego



Narracja w opowiadaniach Tadeusza Borowskiego jest prowadzona w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Główny bohater tych opowiadań, Tadek jest zarazem ich narratorem.

Pisarz kreując postać Tadka użyczył mu wiele ze swojej biografii. Jednak tylko we wczesnych opowiadaniach Borowskiego Tadek snuje refleksje, które można uznać za refleksje odautorskie. Tak się dzieje np. w opowiadaniu „U nas, w Auschwitzu...”, gdzie tekst przybiera formę listów do narzeczonej.



W późniejszych opowiadaniach Borowski wystrzega się opisywania emocji, refleksji czy ocen moralnych. Jego narrator zdaje jedynie relację z tego, co dzieje się w otaczającym go świecie obozu koncentracyjnego. Na rzeczywistość patrzy okiem doświadczonego lagiernika. Opisuje zasady rządzące w obozie, sposoby na utrzymanie się przy życiu i tragiczne położenie ofiar, które nie potrafią uchronić się przed śmiercią,

Są również u Borowskiego opisy przestrzeni obozowej – druty, mury, wieżyczki strażnicze, baraki, rampy kolejowe, krematoria z dymiącymi kominami, drogi, po których jeżdżą ciężarówki. Jest też w opisach trochę niemal sielskiej przyrody – las w Brzezince czy folwarczne łąki w opowiadaniu

„Dzień na Harmenzach”. Nad wszystkim tym rozpościera się ciężkie, niekiedy w ostrych kolorach niebo, po którym ciągną dymy z krematoriów.

Narrator Borowskiego buduje swoje opowiadania z opisu drobnych epizodów. Na koniec któryś z tych epizodów zostaje wyeksponowany jako kluczowa historia danego opowiadania. Każde opowiadanie kończy przeważnie ironiczną puentą – wyrazistym i dobitnym zamknięciem całości wypowiedzi, niekiedy kontrastujące z samym utworem.



Kompozycja opowiadań Borowskiego



Borowski swoje opowiadania buduje z opisu drobnych epizodów. Epizody te składają się na zamkniętą całość z wyraźnym zakończeniem. Dopiero na końcu opowiadania czytelnik dowiaduje się, który epizod jest zdarzeniem kluczowym dla danego tekstu. Oddaje to obraz egzystencji w skrajnych warunkach wojennych czy obozowych, gdy jedno zdarzenie mogło zadecydować o życiu lub śmierci.

Tylko w najwcześniejszych opowiadaniach Borowskiego napotyka się komentarze, które można traktować jako refleksje autora. Tak jest w opowiadaniu „U nas, w Auschwitzu...”, gdzie Borowski pisze tekst w formie listów do narzeczonej. Można je też znaleźć w opowiadaniu „Proszę państwa do gazu”, w tych partiach, które dotyczą historii obozu.



W nowszych opowiadaniach Borowski unika refleksji. Stara się relacjonować zdarzenia z punktu widzenia doświadczonego lagrowca, który potrafi obrócić na swoją korzyść prawa rządzące obozowym życiem. Autor na pierwszy plan wysuwa postać Tadka. Jest to postać pozwalająca mu zapytać o cenę przetrwania. Pozycja Tadka w obozie jest pośrednia. Potrafi on zadbać o swój byt, w zbrodniach nie bierze udziału ale korzysta z rzeczy pozostawionych po zagazowanych.

Borowski wykreowanej przez siebie postaci Tadka użycza wiele ze swojej biografii. Są to miejsca, ludzie, z którymi zetknął się i czas, który przeżył. W ten sposób realizuje uprawdopodobnienie tekstu. Próbuje też rozwiązać nurtujący go problem moralny. Jest to problem współodpowiedzialności wszystkich lagrowców. Przetrwali oni bowiem kosztem życia innych, bo tylko taką możliwość stwarzał obóz koncentracyjny.

Przedstawiona w opowiadaniach rzeczowa relacja ukazuje mechanizm obozowego świata. Pisarz rezygnuje z przedstawiania stanów emocjonalnych. Zachowania ludzi opisuje jako efekt zewnętrznego nacisku systemu lagrowego ze swoimi karami i nagrodami. Życie wewnętrzne człowieka zostaje mu zabrane.



Język opowiadań Borowskiego



Specyficzna tematyka opowiadań Tadeusza Borowskiego wymagała od autora użycia odpowiedniego języka. Posłużył się on techniką pisarską, z której korzystało wielu autorów podejmujących trudny temat wojennej rzeczywistości i masowego ludobójstwa.

Przede wszystkim język ten jest lapidarny. Bardzo konkretnie opisuje zdarzenia oparte na faktach.

Np.: „Człowiek w zielonym mundurze, bardziej niż inni obsypany srebrem, skrzywił usta z niesmakiem. Zaciągnął się papierosem, odrzucił go nagłym ruchem, przełożył teczkę z prawej do lewej i skinął na posta. Ten powoli ściągnął automat z ramienia, złożył się i przeciągnął serią po wagonach. Ucichło.” / „Proszę państwa do gazu” /. Jest to język relacji, która wystrzega się wszelkich zmyśleń.

Kolejną cechą tego języka jest behawioryzm. We wcześniejszych opowiadaniach, jak np. „U nas, w Auschwitzu...” bohater Borowskiego próbuje snuć refleksje, które można uznać za refleksje odautorskie. W późniejszych tekstach pisarz wystrzega się tego. Opisuje zachowania ludzi na podstawie ich odruchów i nawyków. Wyłania się z tego obraz „człowieka zlagrowanego”.

„ - Dalibyście albo byście zdychali z głodu jak Grecy. Kto ma żarcie w obozie, ten ma siłę”.

/ „Proszę państwa do gazu”/.

„Biegamy z miskami w rękach niczym najwytrawniejsi kelnerzy. W całkowitym milczeniu podajemy zupę, w całkowitym milczeniu wyrywamy przemocą menażki z rąk, które chcą jeszcze coś z pustego dna wygrzebać...” / „Dzień na Harmenzach”/.

W tekstach Borowskiego sporo jest obozowego słownictwa. Pojawiają się różne określenia funkcjonariuszy obozowych i części obozu – lager, komando, blok, FKL, kapo, „komin”.

Dużo jest słów i zwrotów niemieckich. Zdarzają się słowa również w innych językach, co podkreśla narodowość więźniów / Rosjanie, Grecy, Francuzi /. Żydzi mówią przeważnie po polsku. Zdarza się też polskie słownictwo gwarowe. Charakter bohaterów często oddaje składnia, jakiej używają. Wszystko to stanowi wtrącenia w relację narratora, który operuje językiem literackim.

Borowski tworzył swoje opowiadania zgodnie z opisywanymi realiami.



Tadeusz Borowski – krótka biografia



Tadeusz Borowski urodził się w 1922 roku w Żytomierzu / Ukraina /. Jego rodzice zostali wywiezieni na Syberię za przynależność do Polskiej Organizacji Wojskowej. Tadeusz z bratem Juliuszem zostali pod opieką ciotki. Juliusz trafił do internatu.

W 1932 roku ich ojciec został puszczony z zesłania do Polski. Dziesięcioletni Tadeusz i czternastoletni Juliusz, zaopatrzeni w papiery Czerwonego Krzyża wyruszyli na spotkanie z ojcem – przy granicy, w poleskich Baranowiczach. Rodzina Borowskich osiedliła się w Warszawie / w 1934 roku z Syberii wróciła matka /.



Okres nauki Borowskiego przypada na lata wojny – w 1940 roku ukończył gimnazjum na tajnych kompletach a później studiował polonistykę na tajnym Uniwersytecie Warszawskim. Wtedy poznał swoją przyszłą żonę – Marię Rundo. Pracował wówczas w prywatnej firmie budowlanej i współpracował z czasopismem „Droga”, które ukazywało się w Warszawie.

Od 1943 roku dla niego i dla jego narzeczonej zaczyna się okres pobytu w obozach koncentracyjnych – zatrzymani w „kotle” zostają osadzeni na Pawiaku a później przewiezieni do niemieckiego obozu w Oświęcimiu /Auschwitz /. Później jest Natzweller-Dautmergen i Dachau. W maju 1945 roku obóz w Dachau zostaje wyzwolony przez armię amerykańską ale Borowski przebywa w obozie jeszcze do września.

W roku 1946 wrócił do kraju i zajął się twórczością literacką. Należał do grupy młodych awangardowych twórców / grupa „Pryszczatych”/. Był zwolennikiem nowego ustroju. W 1948 roku wstąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W tym samym roku brał udział w Kongresie w Obronie Pokoju we Wrocławiu. Za swoją twórczość otrzymał Państwową Nagrodę Artystyczną. Jego proza to głównie opowiadania.

W latach 1949-1950 przebywał w Berlinie w Polskiej Misji Wojskowej. Oficjalnie był referentem kulturalnym, nieoficjalnie natomiast – współpracownikiem wywiadu wojskowego.

Zmarł 3 lipca 1951 roku mając zaledwie 29 lat. Przyczyną śmierci było samobójstwo. W legendzie zaistniał jako pierwsza ofiara własnej komunistycznej przeszłości.



„Matura na Targowej” - streszczenie

Rzecz dzieje się w czasie II wojny światowej, w okupowanej przez Niemców Warszawie. Główny bohater, Tadeusz jest młodym człowiekiem. Mieszka z rodzicami przy fabryce, w przybudówce kamienicy, która została spalona we wrześniu 1939 roku, w czasie ataku wojsk niemieckich na miasto. Jego ojciec ciężko pracuje w niemieckiej fabryce. Po pr... wiecej



„Pożegnanie z Marią” - streszczenie

Trwa II wojna światowa. W Warszawa okupowanej przez Niemców toczy się życie dalekie od normalności. Ludność żydowska zamknięta jest w getcie. Z getta Niemcy systematycznie wywożą Żydów do obozów koncentracyjnych. Na ulicach miasta również odbywają się łapanki.

Główny bohater, Tadeusz pracuje w firmie budowlanej. O... wiecej



„Chłopiec z Biblią” - streszczenie

Akcja opowiadania rozgrywa się w celi więziennej gestapo. Główny bohater jest więźniem i świadkiem rozgrywających się tam zdarzeń. W celi umieszczono sporo ludzi. Wszyscy utrzymują, że znaleźli się tutaj bezpodstawnie. Okazuje się jednak, że większość z nich prowadziła działalność konspiracyjną. Świadczą o tym dowody rzec... wiecej



„U nas, w Auschwitzu... - streszczenie

Opowiadanie ma formę listów do narzeczonej. Główny bohater pisze je codziennie. Jest więźniem obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu / po niemiecku Auschwitz /. Jego narzeczona przebywa w tym samym obozie – w jego części przeznaczonej dla kobiet. Razem zostali zatrzymani, osadzeni na Pawiaku, gdzie mieści się gestapo a później prz... wiecej



„Ludzie, którzy szli” – streszczenie

Akcję tego opowiadania Borowski umieścił w obozie koncentracyjnym Brzezinka /Birkenau/. Początkowo główny bohater opowiadania pracuje przy budowie boiska do piłki nożnej. Za boiskiem jest obóz cygański, dalej, odgrodzona drutem rampa kolejowa a za rampą obóz żeński.
Po zakończeniu budowy, z boiska wszyscy mogą korzystać. Mę... wiecej



Dzień na Harmenzach – streszczenie

Harmenze jest to wieś w pobliżu Brzezinki /Birkenau /. Jako duże gospodarstwo hodowlane i rybne należała do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu /Auschwitz/. Funkcjonował tu podobóz męski, którego więźniowie pracowali przy budowie i obsłudze gospodarstwa.

Bohater opowiadania, Tadeusz pracuje przy skręcaniu szyn kolejki ... wiecej



„Proszę państwa do gazu” - streszczenie

W opowiadaniu „Proszę państwa do gazu” Borowski opisuje jeden dzień pracy przy obsłudze transportów ludzi przeznaczonych do likwidacji. Kilka poprzednich dni upływa więźniom obozu na całkowitej bezczynności – wykąpani i zdezynfekowani leżą na trawie, jedzą, opalają się na słońcu. Na dworze panuje upał. Więź... wiecej



„Śmierć powstańca” - streszczenie

Bohater opowiadania znajduje się w obozie niemieckim. Przyjechał od Stuttgartu do Balingen. Pracuje przy kopaniu rowów pod rury wodociągowe. Inni więźniowie wożą ziemię wagonikami kolejki, które popychają. Na polu pracują traktory. Praca jest niebezpieczna, ponieważ rów w każdej chwili grozi zawaleniem się. Pracuje tam z kolegą Ro... wiecej



„Bitwa pod Grunwaldem” - streszczenie

Akcja opowiadania rozgrywa się w obozie przejściowym utworzonym na terenie poesesmańskich koszar. Ludzie zgromadzeni tutaj pilnowani są przez żołnierzy amerykańskich. Nie wolno im wychodzić na zewnątrz obozu. Snują się po strzeżonym terenie bez żadnego zajęcia, rozmawiają ze sobą o byle czym.

Bohater opowiadania, Tade... wiecej



Tło historyczne opowiadań Borowskiego

Akcja opowiadań Tadeusza Borowskiego rozgrywa się podczas II wojny światowej. Jest to największy zbrojny konflikt w historii świata. Dla Polski zaczyna się on w dniu 1 września 1939 roku / tę datę najczęściej przyjmuje się za początek wojny /.

Borowski tematykę swoich opowiadań czerpał z własnych doświadczeń, tote... wiecej



Obraz Warszawy w opowiadaniach Borowskiego

Warszawa w opowiadaniach Tadeusza Borowskiego jest miastem, które pisarz ogląda do roku 1943. W tymże roku zostaje wywieziony do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu i obraz okupowanej przez Niemców stolicy Polski umyka mu z pola widzenia. Listy, które otrzymuje z domu zawierają niewiele informacji.

Miasto po wrześniowym atak... wiecej



Tadeusz – charakterystyka bohatera

Tematyka opowiadań Tadeusza Borowskiego oparta jest na autentycznych doświadczeniach pisarza. Bohater tych opowiadań nosi również imię Tadeusz i jest rówieśnikiem autora. Mimo tego, należy traktować tę postać jako kreację literacką.

Tadeusz jest młodym człowiekiem, który swoje dorosłe życie zaczyna w okupowanej prze... wiecej



Obóz koncentracyjny w opowiadaniach Borowskiego

Tadeusz Borowski spędził w obozach koncentracyjnych dwa lata – od 1943 roku do 1945. Był to przede wszystkim obóz Oświęcim - Brzezinka / Auschwitz - Birkenau / W roku 1944, gdy ruszyła ofensywa rosyjska część więźniów wywieziono w głąb Rzeszy. Borowski trafił do
Natzweller-Dautmergen a później do Dachau, który to ob... wiecej



Bohater – narrator w opowiadaniach Borowskiego

Główny bohater opowiadań Tadeusza Borowskiego jest zarazem ich narratorem. W niektórych opowiadaniach pada jego imię – Tadeusz. Ponieważ wszystkie opowiadania pisane są w ten sam sposób, można założyć, że nawet jeśli imię to nie pada, mamy do czynienia z tym samym głównym bohaterem. Narracja prowadzona jest w pierwszej o... wiecej



Opowiadania Borowskiego – najważniejsze cytaty

„ - Kiedy nie wiecie, w co wierzyć, wierzcie w chemię. Wierzcie w naukę. Przez nią wrócicie do człowieka.” / „Matura na Targowej”/.

„Gdyby opadły ściany baraków, tysiące ludzi zbitych, stłamszonych na pryczach, zawisłoby w powietrzu. Byłby to widok wstrętniejszy niż średniowieczne obrazy ... wiecej



Obraz człowieka złagrowanego w opowiadaniach Borowskiego

W opowiadaniach dotyczących pobytu pisarza w niemieckich obozach koncentracyjnych, Borowski kreśli wizerunek człowieka zlagrowanego. Swoich bohaterów i narratora wpisuje w sprawnie funkcjonujący, przejrzysty i kastowy porządek obozu. Lager jest instytucją, która podporządkowuje jednostkę ludzką strategicznym celom totalitarnego systemu... wiecej



Tragizm pokolenia Kolumbów na przykładzie opowiadań Borowskiego

Określenie „Kolumbowie” przyrosło do polskiej młodzieży wkraczającej w dorosłe życie w okresie II wojny światowej i związanej z Armią Krajową. Wprowadził je Roman Bratny pisząc w latach
1955-1956 powieść „Kolumbowie. Rocznik 20”. W tym okresie Borowski już nie żył. Mimo tego, można użyć takiego o... wiecej



Opowiadania Borowskiego jako przykład literatury faktu

Określenie „literatura faktu” dotyczy utworów pisanych prozą i mających charakter dokumentalny. Ich celem jest wiarygodna relacja z wydarzeń, które rozegrały się w rzeczywistym czasie. Są to utwory zbeletryzowane. Fabuła będąca kreacją literacką ułatwia odbiorcy wniknięcie w istotę opisanych zdarzeń.

Proz... wiecej



Znaczenie tytułów opowiadań Borowskiego

Tytuł jest integralną częścią utworu literackiego – stanowi razem z nim jedną całość. Ułatwia też identyfikację tekstu. Tytuły w opowiadaniach Borowskiego mają różne znaczenie. Oto przykłady:

„Matura na Targowej” - to opis tego szczególnego zdarzenia, jakim jest egzamin dojrzałości. Pisarz już w ... wiecej



Ludobójstwo w opowiadaniach Borowskiego

Problem ludobójstwa jest problemem niesłuchanie trudnym. U pisarzy, którzy podjęli się tego tematu zauważyć można zastosowanie podobnej techniki pisarskiej – lapidarność wypowiedzi, behawioryzm czyli opis zachowań, które mówią same za siebie, dokładne trzymanie się realiów i powoływanie się na autentyczne fakty. Do takich ... wiecej



Nihilizm w opowiadaniach Borowskiego

Słowo nihilizm oznacza odrzucenie wszelkich zasad, norm i wartości. W ocenie Borowskiego II wojna światowa i totalitaryzm panujący w Niemczech podważyły wszystkie idee i normy wypracowane przez Europę.

Borowski jako więzień obozów koncentracyjnych mógł dokładnie przyjrzeć się machinie śmierci skonstruowanej prz... wiecej



Człowiek w sytuacji granicznej w opowiadaniach Borowskiego

W opowiadaniach Borowskiego już obraz okupowanej przez Niemców Warszawy przedstawia sytuację zagrożenia życia - w pierwszej kolejności obywateli pochodzenia żydowskiego, ale zaraz po nich również Polaków / „Matura na Targowej”, „Chłopiec z Biblią”, „Pożegnanie z Marią”. / Na ulicach miasta odbywaj... wiecej



Dewaluacja świata w opowiadaniach Borowskiego

Kryzys demokracji w Niemczech doprowadził do objęcia władzy przez faszystów, na czele których stanął Adolf Hitler. Faszyści stworzyli szczególną ideologię. Jej podstawową cechą był skrajny nacjonalizm. Na bazie tej ideologii wyrósł mit o „misji dziejowej” Niemiec i wyższości tego narodu nad innymi. To miało us... wiecej



Obraz okupacji w opowiadaniach Borowskiego

Problematyka opowiadań Tadeusza Borowskiego związana jest z okresem II wojny światowej i okupacją niemiecką w Polsce. Borowski opisuje życie w zniszczonej przez działania wojenne Warszawie. Prawdziwe życie zeszło tutaj do podziemia. Na tajnych kompletach odbywa się nauka. Polska prasa wydawana jest nielegalnie, na powielaczach w tajnych ... wiecej



Obraz wojny w opowiadaniach Borowskiego

Tadeusz Borowski w swoich opowiadaniach opisuje II wojnę światową widzianą oczami Polaka mieszkającego w Warszawie, a później osadzonego w obozie koncentracyjnym Oświęcim – Brzezinka / Auschwitz – Birkenau /. Sam Borowski z obozu tego zostaje przeniesiony w 1944 roku w okolice Monachium, by pod koniec wojny trafić do obozu w ... wiecej



Człowiek i jego natura w opowiadaniach Borowskiego

Tadeusz Borowski swoją twórczość literacką poświęcił tematyce wojennej. Sam siebie uważał za poetę ale proza okazała się bardziej odpowiednia dla problemów, które uważał za najbardziej istotne. Tym problemem był człowiek postawiony w sytuacji krańcowej - pozbawiony wolności i oglądający codziennie masowe ludobójstwo.
... wiecej



Bohaterka opowiadania „U nas, w Auschwitzu...”

Pisząc opowiadania Borowski wiele użyczył swojemu bohaterowi z własnej biografii.
Studiując na tajnym Uniwersytecie Warszawskim poznał tam przyszłą żonę - Marię Rundo. W 1943 roku obydwoje zostali schwytani w „kotle”, osadzeni na Pawiaku a później wywiezieni do obozu Oświęcim – Brzezinka / Auschwitz – ... wiecej



„Taki to mroczny czas” - tragizm młodego pokolenia w opowiadaniach Borowskiego

Tadeusz Borowski znany jest przede wszystkim jako prozaik zajmujący się tematyką wojenną. On sam uważał się za poetę. Należał do tego samego pokolenia i kręgu twórców co Krzysztof Kamil Baczyński i Tadeusz Gajcy. W jednym ze swoich wierszy napisał:
„Miła moja, kochana. Taki to mroczny czas.
Ciemna noc, tak już da... wiecej



Holocaust w opowiadaniach Borowskiego

Opowiadania Borowskiego są literaturą faktu – relacją ze zdarzeń, w których uczestniczył i był naocznym świadkiem. Pisarz użyczył swojemu głównemu bohaterowi wiele z własnej biografii. Konstruując fabułę swoich opowiadań, starał się unikać wszelkich zafałszowań.

Już w opowiadaniu „Pożegnanie z Mari... wiecej



Nowatorstwo opowiadań Borowskiego

Tematykę II wojny światowej podjęło wielu pisarzy. Był to po jej zakończeniu temat rozrachunkowy. Wśród nich znalazł się również Tadeusz Borowski – jeden z największych talentów literackich po wojnie. Dla młodego pokolenia stał się on postacią kultową – jednocześnie sporną i tragiczną.

Jego twórczo... wiecej



System wartości w opowiadaniach Borowskiego

O Tadeuszu Borowskim Jarosław Iwaszkiewicz napisał w następujący sposób: „ Wydaje się, że nikt poza Borowskim nie sięgnął tak głęboko w istotę hańbiącej ludzkość sprawy, nikt nie potrafił tak precyzyjnie narysować metod i skutków upodlenia człowieczeństwa”.

Już w opowiadaniach opisujących życie w o... wiecej



Odwrócony Dekalog w opowiadaniach Borowskiego

Dekalog jest zbiorem nakazów moralnych, obowiązujących początkowo wyznawców judaizmu a później przejętych przez chrześcijan. Podział przykazań to zasady regulujące stosunek ludzi do Boga i zasady regulujące życie we wspólnocie. Zasady te wyprowadzone zostały z tekstu Biblii. Powołują się na nie wyznawcy judaizmu, prawosławia, k... wiecej



„Oskarżam” w prozie Tadeusza Borowskiego

W latach 1945 – 1949 toczyły się w Norymberdze przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym procesy sądowe przeciwko głównym zbrodniarzom III Rzeszy.
Sędziami i oskarżycielami byli przedstawiciele „Czterech Mocarstw” - Wielkiej Brytanii, Francji, Związku Radzieckiego i Stanów Zjednoczonych. Były to procesy główn... wiecej



Zmagania człowieka ze złem w opowiadaniach Borowskiego

Dla kultury chrześcijańskiej najprostszym wzorcem właściwego postępowania jest Dekalog wyprowadzony z tekstów biblijnych. Jest to Dziesięć Przykazań, które regulują stosunek człowieka do Boga i zasady harmonijnego współżycia we wspólnocie. Wojna jest zawsze zburzeniem ładu społecznego, wytrąceniem ludzi z ich normalnego funkcjon... wiecej



Wpływ systemu totalitarnego na świadomość człowieka na podstawie wybranych opowiadań T. Borowskiego.

Ambicje mocarstwowe faszystowskich Niemiec stworzyły państwo totalitarne. Jego cechą było dążenie do całkowitej władzy nad społeczeństwem, monopartyjność i bezwzględna walka z przeciwnikami politycznymi. Towarzyszył temu skrajny nacjonalizm, mit o „misji dziejowej” Niemiec i mit o wyższości rasowej.


... wiecej



Motywy literackie w opowiadaniach Borowskiego

Motyw śmierci
W opowiadaniach Borowskiego śmierć jest wszechobecna. Jedynie w opowiadaniu „Matura na Targowej” jest ona gdzieś w tle /łapanki uliczne/. Już opowiadanie „Chłopiec z Biblią” kończy egzekucja wykonana na dwóch więźniach Pawiaka. W „Pożegnaniu z Marią” pojawia się obraz ginącego getta. Opowiadanie t... wiecej



Portrety ofiar i ich oprawców w opowiadaniach Borowskiego

Borowski w swoich opowiadaniach ukazuje tragizm czasów wojny, gdy niemiecki okupant stał się symbolem oprawcy. Jego ofiarami byli obywatele kraju okupowanego – w tym przypadku Polski. Borowski budując swoje opowiadania z różnych epizodów zdaje czytelnikowi relację z wzajemnych układów, które tworzyły się między Niemcami a obywa... wiecej



Opowiadania Borowskiego - bohaterowie

Charakterystyka bohaterów opowiadań T. Borowskiego
Tadek – główny bohater opowiadań. Jest młodym człowiekiem, studentem podziemnego Uniwersytetu Warszawskiego, poetą, więźniem obozu koncentracyjnego Oświęcim – Brzezinka, później więźniem Dachau. Tadek jest narratorem wszystkich opowiadań.


... wiecej



Człowiek w czasach zagłady – Jaki obraz człowieka i cywilizacji europejskiej kreuje T. Borowski w swoich opowiadaniach?

W 1943 roku Tadeusz Borowski dostał się do obozu koncentracyjnego. Stracił w ten sposób z pola widzenia świat zewnętrzny. W jego opowiadaniach opisany jest wewnętrzny świat obozu, rządzący się własnymi prawami. Świat ten można jednak potraktować jako „wynalazek” charakterystyczny dla faszystowskiego totalitaryzmu.
... wiecej