2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Krzyżacy

2l.pl / „Krzyżacy” – geneza

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

„Krzyżacy” to literacka odpowiedź Henryka Sienkiewicza na antypolską politykę Prus w drugiej połowie XIX wieku. Stosunek Polaków do zaborcy niemieckiego jest jednym z kluczowych tematów jego dzieła. Pisarz dostrzegał rosnącą potęgę cesarstwa niemieckiego, a także konsekwentną politykę kanclerza Bismarcka i chęć parcia Rzeszy na Wschód. Germanizacja polegała na świadomym dyskryminowaniu wszystkiego co polskie – na wyniszczeniu kulturowym, ale i gospodarczym Polaków zamieszkujących tereny zaboru pruskiego. Pisarz widział w niej kontynuację wielowiekowej tendencji, której jednym z kulminacyjnych momentów była ekspansja zakonu krzyżackiego.


Sienkiewicz dostrzegając podobieństwa współczesnych sobie Niemców do średniowiecznych Krzyżaków stworzył dzieło odwołujące się do przeszłości i udowadniające, ze potęgę niemiecką można pokonać, tak jak uczynił to pod Grunwaldem Władysław Jagiełło. Dzieło o konflikcie polsko-krzyżackim powstało, jak pisał sam autor „z odczucia chwały narodowej w przeciwstawieniu do dzisiejszej narodowej niewoli”. Podobnie jak „Trylogia” „Krzyżacy” zostali napisani „ku pokrzepieniu serc”, czyli duchowego wsparcia Polaków zniewolonych przez zaborców.

Pomysł na napisanie utworu rozgrywającego się w średniowieczu Sienkiewicz próbował zrealizować już w 1865 roku („Spytko z Melsztyna”), jednak prawdziwe studia nad tą epoką rozpoczął w 1892 roku. W międzyczasie powstały „Rodzina Połanieckich” oraz „Quo vadis”. Nad „Krzyżakami” pracował pisarz od lutego 1896 roku do końca marca 1900 roku. Tekst powstawał zarówno w Polsce, jak i za granicą podczas podróży autora. Praca nad powieścią sprawiała mu wiele trudności i wyczerpywała go.




„Krzyżacy” ukazywali się od lutego 1897 roku w odcinkach w „Tygodniku Ilustrowanym” i kilku innych pismach. Treść pisarz ukończył 28 marca 1900 roku, jednak całość po ważnych poprawkach została wydana w połowie 1900 roku jako „powieść jubileuszowa”.



  Dowiedz się więcej
„Krzyżacy” – bibliografia
„Krzyżacy” – najważniejsze cytaty
Legenda o Walgierzu Wdałym (Mocnym)
Motyw samobójstwa w „Krzyżakach”
Motyw szaleństwa w „Krzyżakach”
„Krzyżacy” – recenzja filmu A. Forda
Czy powieść „Krzyżacy” Henryka Sienkiewicza uczy historii? - rozprawka
Danusia Jurandówna i Jagienka ze Zgorzelic – charakterystyka porównawcza
Dzieje miłości Zbyszka i Danusi na podstawie „Krzyżaków”
Losy Juranda ze Spychowa na podstawie „Krzyżaków”
Henryk Sienkiewicz – notatka szkolna
Losy Zbyszka z Bogdańca
Jurand ze Spychowa - charakterystyka
Jagienka ze Zgorzelic – charakterystyka
Danusia Jurandówna – charakterystyka
Zbyszko z Bogdańca – charakterystyka
Obraz średniowiecza w „Krzyżakach”
Bitwa pod Grunwaldem – plan wydarzeń
Obraz bitwy pod Grunwaldem w „Krzyżakach”
„Krzyżacy” jako powieść pisana „ku pokrzepieniu serc”
Motyw miłości w „Krzyżakach”
Motyw rycerza w „Krzyżakach”
Kodeks rycerski w „Krzyżakach”
Obraz średniowiecznych obyczajów rycerskich w „Krzyżakach”
Obraz polskiego rycerstwa w „Krzyżakach”
Obraz zakonu krzyżackiego w „Krzyżakach”
Henryk Sienkiewicz – notatka szkolna
„Krzyżacy” – źródła historyczne
„Krzyżacy” jako powieść historyczna
„Krzyżacy” – postaci fikcyjne
„Krzyżacy” – postaci historyczne
„Krzyżacy” – tło historyczne
„Krzyżacy” – styl i język
„Krzyżacy” – kompozycja
„Krzyżacy” – geneza
„Krzyżacy” – problematyka
„Krzyżacy” – główne wątki powieści
„Krzyżacy” – miejsce akcji
„Krzyżacy” – czas akcji
„Krzyżacy” – skrócony plan wydarzeń
„Krzyżacy” – szczegółowy plan wydarzeń
„Krzyżacy” – streszczenie