2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Dżuma

2l.pl / Narracja w „Dżumie”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

W „Dżumie” mamy do czynienia z dwoma narratorami. Pierwszy z nich na samym początku zwraca się do czytelnika: „Zresztą narrator, którego czytelnik pozna we właściwej chwili (…)”. Dopiero na samym końcu powieści dowiadujemy się, że był nim doktor Rieux. Dlaczego główny bohater pragnął zachować anonimowość? Prawdopodobnie Camus chciał w ten sposób uzyskać wrażenie obiektywności narracji. Gdyby od samego początku wiadome był, że to właśnie doktor jest narratorem, z pewnością miałoby to znaczny wpływ na percepcję dzieła przez czytelnika.

Początkowo anonimowy narrator w pełni identyfikował się z mieszkańcami miasta, uważał się za jednego z nich. Mogą o tym świadczyć chociażby następujące słowa: „Tak więc pierwszą rzeczą, jaką dżuma przyniosła naszym współobywa¬telom, było wygnanie. Narrator sądzi, że może napisać tutaj w imie¬niu wszystkich to, czego sam doświadczył, skoro doświadczył tego w tym samym czasie co wielu naszych współobywateli”. Przyznał też, że nie podjął by się tej trudnej roli, gdyby nie zgromadził wystarczającej liczby relacji ustnych i pisemnych odnoszących się do wydarzeń opisanych w powieści. Dlatego też możemy nazwać go kronikarzem, chociaż on sam nazywa siebie historykiem. Narrator mówi sam o sobie: „Rzecz jasna, że historyk, nawet amator, ma zawsze dokumenty. Narrator tej opowieści ma więc swoje: przede wszystkim własne świadectwo, następnie świadectwa innych, skoro dzięki swej roli musiał zebrać zwierzenia wszystkich osób tej kroniki, na koniec teksty, które wpadły mu w ręce. Zamierza czerpać z nich, gdy uzna to za stosowne, i użyć ich, jak mu się spodoba”.


Drugim kronikarzem prowadzącym zapiski w czasach zarazy był Jean Tarrou. Główny narrator powieści, czyli Rieux, posługiwał się co jakiś czas w swojej opowieści notatkami przyjaciela, by w ten sposób rzucić nieco inne spojrzenie na rzeczy dziejące się w mieście. Warto zwrócić uwagę, że zapiski Tarrou wyraźnie różnią się od narracji Rieux. Słowa doktora są zdecydowanie lepiej wyważone, obiektywne i wykalkulowane. Z kolei notatki Jeana przepełnione są osobistymi uwagami, opiniami, sądami, przemyśleniami. Relacje narratorów wyraźnie różnią się od siebie pod względem stylu i używanego słownictwa. Opisy autorstwa doktora przesiąknięte są obiektywizmem oraz żargonem medycznym. Trudno doszukiwać się w nich elementów humorystycznych. Zupełnie inaczej jest u Tarrou, który często przytaczał zabawne historyjki, które na co dzień obserwował jako „człowiek z zewnątrz”.




Jak możemy przeczytać w opracowaniu Dżumy autorstwa Anieli Kowalskiej: „Camus nie poprzestał na jednym narratorze. Występuje w Dżumie zjawisko narracji wy¬miennej, nakładającej się na siebie i oświetlającej problemy i ludzi z różnych stron. Ale specyficzność tej techniki nie rzuca się w oczy, ponieważ autor sam na początku zapowiada jednego narratora i to anonimowego; dopiero na ostatnich kartach dowiemy się, że tym nar¬ratorem był dr Rieux. (…) Jeśli idzie o samą formę narracji, to nieza¬leżnie od wypowiadanych w trzeciej osobie relacji dr Rieux, a więc niezależnie od toku epickiego, są jeszcze przytaczane przezeń, inkrus¬towane niejako w tekst dialogi samoistne, stanowiące warstwę dra¬matyczną książki; podobna rozmaitość formy występuje i w cytowanych dłuższymi partiami notatkach Jeana Tarrou”.



  Dowiedz się więcej
Dżuma - streszczenie
Dżuma jako powieść parabola
Albert Camus - notka biograficzna
Dżuma a Dziennik roku zarazy
Dżuma - opracowanie
Dżuma Alberta Camus - bohaterowie, wiadomości wstępne
Józef Grand - charakterystyka
Rambert - charakterystyka
Doktor Rieux - charakterystyka
Tarrou - charakterystyka
Cottard, Ojciec Paneloux - opis postaci
Albert Camus - Dżuma - problematyka
Dżuma Alberta Camus - cytaty
Bibliografia do „Dżumy”
Dżuma - najważniejsze cytaty
Opis rozwoju epidemii w Dżumie
Czy człowiek może być mocniejszy od dżumy?
„Trzeba tylko iść naprzód w ciemnościach, trochę na oślep, i próbować czynić dobrze” - rozprawka
„(…) bakcyl dżumy nigdy nie umiera i nie znika” - rozprawka
Interpretacja kazań ojca Paneloux
Postawy ludzkie w „Dżumie”
„Dżuma” jako nakaz etyki heroicznej
Problem ludzkiej odpowiedzialności w „Dżumie”
Problem ludzkiej wolności w „Dżumie”
„Ludzie są raczej dobrzy niż źli” - rozprawka
Motyw Boga i religii w „Dżumie”
Motyw choroby w „Dżumie”
Motyw przemiany wewnętrznej w „Dżumie”
Motyw cierpienia w „Dżumie”
Motyw śmierci w „Dżumie”
Motyw lekarza w „Dżumie”
Motyw zła w „Dżumie”
„Dżuma” jako traktat o człowieku
„Dżuma” jako powieść o buncie
„Dżuma” jako powieść o wojnie
„Dżuma” jako powieść egzystencjalna
„Dżuma” jako traktat moralny
„Dżuma” jako powieść o ludzkiej moralności i solidarności
Heroiczne tworzenie siebie w świecie grozy i absurdu na przykładzie „Dżumy”
„Dżuma” jako powieść-parabola
Pozostali bohaterowie powieści Dżuma
Cottard – charakterystyka postaci
Joseph Grand – charakterystyka postaci
Ojciec Paneloux – charakterystyka postaci
Raymond Rambert – charakterystyka postaci
Jean Tarrou – charakterystyka postaci
Doktor Bernard Rieux – charakterystyka postaci
Moralność w „Dżumie”
Filozofia w „Dżumie”
Narracja w „Dżumie”
Kompozycja „Dżumy”
Czas i miejsce akcji „Dżumy”
Plan wydarzeń Dżumy
Interpretacja motta Dżumy
Interpretacja tytułu Dżuma
Albert Camus – życiorys pisarza
„Dżuma” - streszczenie