2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Dziady

2l.pl / Duchy w „Dziadach” cz. II – znaczenie

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Duchy nie pojawiają się kaplicy z własnej woli, ale zostają do niej przywołane przez wieśniaków w ramach staro pogańskiego obrzędu. Na te zjawy, którym lud przebacza popełnione za życia grzechy czeka jedzenie. Duchy, które jeszcze nie zasłużyły, zdaniem zgromadzonych, na odpuszczenie win, musiały pogodzić się z faktem, iż następna szansa na zaznanie spokoju będzie miała miejsce za rok.

Zjawy w „Dziadach” zostały podzielone na trzy zasadnicze grupy, co wiązało się z tym jakich grzechów dopuściły się za życia. Przejawia się w tym bardzo wyraźnie ludowa moralność, która charakteryzuje się nieuchronnością kary za popełnione złe uczynki. Nawet po śmierci trzeba zapłacić za zło, jakie się wyrządziło za życia.


Pierwsza z grup to zjawy lekkie, jak aniołki Józio i Rózia. Najlżejsze z potępionych dusz, których jedyną przewiną był fakt, iż za życia nie zaznały pełni uczuć – pozytywnych i negatywnych. Wspomniane dwa aniołki na przykład przeżyły swoje życia w bezpieczeństwie i dostatku, nie mając nawet okazji na zaznanie cierpienia i smutku, koniecznych do zaznania pełni człowieczeństwa. Według ludowej moralności zbyt łatwe i przyjemne życie nie zasługiwało na nagrodę, jaką było życie wieczne w niebie. Jednym sposobem na osiągnięcie tego celu było zaznanie odrobiny nieszczęścia.

Drugą grupę, czyli duchy średnie, reprezentuje zjawa Dziewczyny. Dusza Zosi, która za życia była najpiękniejszą młódką w okolicy, cierpi smutek, o czym świadczy twarz zalana łzami. Samotność, na jaką została skazana po śmierci jest skutkiem tego, że nigdy nie poznała prawdziwej miłości i szczęścia. Można także przypuszczać, iż Dziewczyna pokutowała za swoją próżność i zbytnią przyjemność, jaką czerpała z zalotów rzeszy mężczyzn. Zgromadzeni w kaplicy, mimo szczerych chęci, nie mogą jej pomóc w tym roku, lecz Guślarz pocieszył zjawę, iż za dwa lata jej cierpienia się zakończą i zazna spokoju.




Trzecią grupę duchów stanowią duchy ciężkie, które w utworze uosabia zjawa Złego Pana. Jak łatwo się domyślić, należą one do ludzi, którzy za życia dopuścili się najcięższych grzechów i które nie mają co liczyć na szybkie odpuszczenie win przez lud. Zły Pan, który był bogatym posiadaczem ziemskim, słynął z okrutnego traktowania swoich chłopów oraz służby. Duch Złego Pana jest skazany na potępienie i nieustanną udrękę, a sprawiedliwość wymierzają mu ci, których on za życia skrzywdził. Duchy chłopów pod postacią drapieżnych ptaków prześladują zjawę, uniemożliwiając jej spożycie pokarmu i wody, jaką ofiarują mu skłonni do przebaczenia żywi wieśniacy. Udręka, na jaką skazany jest Zły Pan w czyśćcu jest dla niego tak dotkliwa, że marzy o pójściu do piekła, byle się uwolnić od chłopów. Łatwo zauważyć, że w myśl wierzeń ludowych, najcięższy los spotyka tych, którzy podnoszą rękę prostego człowieka, znęcają się nad nim.



  Dowiedz się więcej
Dziady cz. II - streszczenie
Geneza II cz. Dziadów
Wątki sakralne i ludyczne w II części Dziadów
Trzy rodzaje duchów w II części Dziadów
Związki II części Dziadów z dramatem antycznym
Funkcja obrzędu dziadów w II części Dziadów
Dziady cz. IV - streszczenie
Trzy godziny: rozpaczy, miłości i przestrogi w IV części Dziadów
Znaczenie monologu Pustelnika – Gustawa w IV części Dziadów
Portret tragicznego kochanka romantycznego w IV części Dziadów
IV część Dziadów jako wielkie romantyczne studium miłości
„Dziady” – bibliografia
„Kobieto! Puchu marny! Ty wietrzna istoto” – motyw kobiety w IV cz. „Dziadów”
Konflikt uczucia i rozumu w IV cz. „Dziadów”
Miłość jako cierpienie – „Dziady” cz. IV
Istota miłości romantycznej na przykładzie IV cz. „Dziadów”
„Dziady” cz. IV jako dramat romantyczny
Gustaw z IV cz. „Dziadów” jako bohater werteryczny
Pustelnik/Gustaw – charakterystyka postaci
„Dziady” cz. IV – najważniejsze cytaty
„Dziady” cz. IV – plan wydarzeń
„Dziady” cz. IV – streszczenie
„Dziady. Część III” - cytaty
Historyczne pierwowzory postaci w III cz. „Dziadów”
Tło historyczne III cz. „Dziadów”
Związek III cz. „Dziadów” z powstaniem listopadowym
Konrad a ojczyzna w III cz. „Dziadów”
Konrad z III cz. Dziadów – charakterystyka
Motyw buntu w III cz. „Dziadów”
Motyw patriotyzmu w III cz. „Dziadów”
Realizm i fantastyka w III cz. „Dziadów”
Charakterystyka Nowosilcowa
Znaczenie „Ustępu” w III cz. „Dziadów”
Motyw despotyzmu i tyranii w III cz. „Dziadów”
Motyw Rosjan w III cz. „Dziadów”
Represje wobec młodych Polaków w III cz. „Dziadów”
Młodzież w III cz. „Dziadów”
Jak rozumiesz słowa Wysockiego: „Nasz naród jak lawa/Z wierzchu zimna i twarda, sucha i plugawa/Lecz wewnętrznego ognia sto lat nie wyziębi/Plwajmy na tę skorupę i zstąpmy do głębi...”.
Ocena polskiego społeczeństwa w III cz. „Dziadów”
„Polska Chrystusem narodów” – wyjaśnij koncepcję Mickiewicza
Wpływ III cz. „Dziadów” na kształtowanie się postawy patriotycznej
Martyrologia narodu polskiego w III cz. „Dziadów”
Mesjanizm narodowy w III cz. „Dziadów”
„Dziady” cz. III jako arcydramat polski
„Dziady” cz. III jako dramat narodowo-rewolucyjny
Zadania poezji według „Wielkiej Improwizacji”
„Wielka Improwizacja” – interpretacja
Rollisonowa jak przykład matki cierpiącej
Widzenie Senatora - interpretacja
Widzenie Ewy – interpretacja
Widzenie księdza Piotra – interpretacja
„Mała improwizacja” – interpretacja
Scena więzienna – opis
Salon warszawski – opis
Bal u Senatora – opis
Czas i miejsce akcji III cz. „Dziadów”
Struktura III cz. „Dziadów”
Dziady cz. III – plan wydarzeń
„Dziady cz. III” – streszczenie
„Dziady” cz. II jako dramat społeczny
Obrzęd Dziadów i jego rola w dramacie
„Dziady” cz. II – przesłanie moralne
Duchy w „Dziadach” cz. II – znaczenie
„Dziady” – geneza
Ludowość w „Dziadach cz. II”
„Dziady” cz. II – najważniejsze cytaty
Czas i miejsce akcji w „Dziadach” cz. II
„Dziady” cz. II – plan wydarzeń
„Dziady” cz. II - streszczenie