2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Pan Tadeusz

2l.pl / Jacek Soplica – bohater pozytywny czy negatywny?

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Główny bohater utworu Adama Mickiewicza to postać o dwóch zgoła odmiennych obliczach. Jacek Soplica słynął w okolicy jako awanturnik, lekkoduch, hulaka, dla którego liczyła się przede wszystkim dobra zabawa. Jego trudny charakter, zadziorność, pieniactwo i krewki temperament wielokrotnie wpędzały go w tarapaty, z których zawsze wychodził obronną ręką. Jest on jednak bohaterem dynamicznym, czyli zmieniającym się. W jego przypadku nie można mówić o tym, że ewoluował, stopniowo i powoli przeistaczał się w kogoś zupełnie innego. Jacek Soplica za pociągnięciem spustu strzelby wywołał lawinę zdarzeń, przez które zmienił się diametralnie w ciągu chwili. Można powiedzieć, że bohater w sposób nagły i rewolucyjny zupełnie się zmienił.


Do tego momentu, czyli zamordowania Stolnika Horeszki, ciężko dopatrywać się w Jacku Soplicy pozytywnych cech, może poza wielką miłością do Ewy. Bohater dał się poznać jako mściwy, małostkowy, szukający poklasku, zawistny panicz, któremu wydaje się, że wszystko ujdzie mu na sucho. W momencie zabicia Stolnika jednak „miarka się przebrała”. Jeszcze zanim do tego doszło, Jacek poczynił kolejne kroki ku temu, by czytelnik miał go za płytkiego i niegodziwego człowieka. Bohater wziął sobie za żonę dobrą kobietę, której jednak nie kochał. Nawet kiedy przyszedł na świat ich syn – Tadeusz, Soplica wolał spędzać całe dnie w karczmie, niż pomagać w domu. Dla swojej żony był tak niedobry, że kobieta z czasem nie wytrzymała takiego traktowania i podupadła na zdrowiu, a wkrótce po tym zmarła.

Po ucieczce z kraju i wstąpieniu do klasztoru w Jacku zaszły olbrzymie zmiany. Z dnia na dzień stał się spokojny, wyciszony, miłosierny, bogobojny. Nie zapomniał jednak o swoich umiejętnościach bojowych, które zmusiły go do wstąpienia do Legionów Polskich. Chcąc odkupić dawne grzechy Soplica całkowicie poświęcił się sprawie odzyskania przez ojczyznę niepodległości. Urszula Lementowicz pisze nawet w opracowaniu „Pana Tadeusza”: „Jego postawa – bojownika o wolność ojczyzny – to wzór godny naśladowania”.

Jego decyzja o przyjęciu nazwiska Robak również powinna wzbudzać szacunek. Człowiek ten odrzucił szlacheckie pochodzenie, z którego był kiedyś tak dumny, aby zamiast tego podkreślić swoją małość, wręcz nicość, wobec Boga i otaczającego świata.




Wiedząc nawet, że porzucił małego Tadeusza i uciekł za granicę, ciężko zarzucić mu, że był złym ojcem. Jacek przez cały czas łożył na wychowanie syna (i Zosi), bacznie przyglądał się jego rozwojowi, edukacji. Kiedy wreszcie się spotkali Soplica przyjął rolę anioła stróża wobec Tadeusza, podążając za nim niemal wszędzie, zawsze pozostając w cieniu i w gotowości do niesienia pomocy potomkowi. Pisze o tym Urszula Lementowicz: „Bohater ten jest również troskliwym ojcem, który dyskretnie, ale skutecznie kieruje losem syna: ochrania go przed atakiem niedźwiedzia, przepędza Hrabiego i Telimenę, którzy mogliby udaremnić związek Zosi i Tadeusza itp. Dąży też do uporządkowania spraw majątkowych – domaga się, by Sędzia zwrócił zamek. Od dawna czuwa nad wychowaniem i kształceniem sieroty, córki ukochanej Ewy, oraz dba o właściwą opiekę nad synem”.

Postać Jacka Soplicy, który z awanturnika przeistacza się w człowieka mądrego, kochającego ojczyznę i skutecznie działającego można odczytywać jako symbol przemian, które mają zajść w polskiej szlachcie. Mickiewicz za pocą bohatera przedstawił dwa opozycyjne obrazy zachowań. Pierwszym z nich było pieniactwo i lekkomyślność, z której od wieków słynęła polska szlachta. Natomiast drugim była rozwaga, odwaga oraz aktywność, której od zawsze brakowało w Polsce. W ten sposób autor przedstawił stan obecny, symbolizowany przez młodego Jacka, oraz stan pożądany, którego ucieleśnieniem był Ksiądz Robak. Mickiewicz wskazywał, że właśnie dzięki takim ludziom, działającym w taki sposób (nawołując do solidarności narodu) Polska będzie w stanie się odrodzić.




O tym, że Jacka Soplicę, mimo wszystko, należy postrzegać jako postać pozytywną świadczy nadanie mu pośmiertnie przez Cesarza Napoleona Krzyża Legii Honorowej. W ten sposób oczyszczono oficjalnie i na zawsze jego nazwisko, które zostało skalane przez laty. Popełnione za młodu głupstwo, tragiczne w skutkach, odcisnęło głębokie piętno na Jacku. Jednak dzięki całkowitemu poświęceniu się wielkiej sprawie, odrzuceniu własnych potrzeb, własnego szczęścia, zdołał odkupić dawne grzechy.



  Dowiedz się więcej
Geneza Pana Tadeusza Adama Mickiewicza
Podtytuł Pana Tadeusza
Pan Tadeusz - streszczenie
Bohaterowie Pana Tadeusza
Imioniska
Czas i miejsce akcji Pana Tadeusza
Narrator w Panu Tadeuszu
Nawiązania do tradycji w Panu Tadeuszu
Główne wątki w Panu Tadeuszu
Szlachta w Panu Tadeuszu
Pan Tadeusz jako epos
Tło historyczne w Panu Tadeuszu
Jacek Soplica – ksiądz Robak jako bohater romantyczny oraz jako ostatnie słowo Mickiewicza w sprawie idei niepodległościowych
Recepcje Pana Tadeusza
Artyzm Pana Tadeusza
Rola historii w Panu Tadeuszu
Szlacheckie obyczaje w Panu Tadeuszu
Obraz Soplicowa
Funkcja przymiotnika "ostatni" w Panu Tadeuszu
Komizm i humor w Panu Tadeuszu
Baśniowość Pana Tadeusza
Inwokacja i epilog Pana Tadeusza
Język Pana Tadeusza
Wyidealizowanie realności w utworze
Przyroda w Panu Tadeuszu
Pan Tadeusz - plan wydarzeń
Pan Tadeusz - cytaty
Bibliografia do „Pana Tadeusza”
Najważniejsze cytaty w „Panu Tadeuszu”
Czy „Pan Tadeusz” powinien znaleźć się w spisie lektur szkolnych? – rozprawka
Czy zgadzasz się z opinią Mickiewicza, że motywem przewodnim „Pana Tadeusza” jest piękno świata i uroda dawnej Polski? – rozprawka
Dlaczego warto przeczytać „Pana Tadeusza”?
Obraz kraju lat dziecinnych w „Panu Tadeuszu”
Adam Mickiewicz – notatka szkolna
Opis grzybobrania w „Panu Tadeuszu”
Muzyka w „Panu Tadeuszu”
Humor w „Panu Tadeuszu”
Opis koncertu Jankiela w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka Jankiela
Motyw karczmy w „Panu Tadeuszu”
Opis gry Wojskiego na rogu
Spór o zamek w „Panu Tadeuszu”
Epilog w „Panu Tadeuszu”
Polityka w „Panu Tadeuszu”
Obraz Rosjan w „Panu Tadeuszu”
Obraz Polaków w „Panu Tadeuszu”
„Pan Tadeusz” jako wyraz tęsknoty Mickiewicza za ojczyzną
Znaczenie „Pana Tadeusza” dawniej i dziś
Historia w „Panu Tadeuszu”
Soplicowo jako centrum polszczyzny
Motyw spowiedzi w „Panu Tadeuszu”
Spowiedź księdza Robaka
Jacek Soplica – bohater pozytywny czy negatywny?
Losy Jacka Soplicy i jego działalność patriotyczna
Okoliczności powstania „Pana Tadeusza”
Jacek Soplica jako bohater romantyczny
Charakterystyka postaci historycznych w „Panu Tadeuszu”
Opis polowania na niedźwiedzia w „Panu Tadeuszu”
Motyw zamku w „Panu Tadeuszu”
Motyw dworku szlacheckiego w „Panu Tadeuszu”
Wartości artystyczne „Pana Tadeusza”
Narracja „Pana Tadeusza”
Język „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” jako przykład epopei
Ponadczasowość „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” - arcydzieło czy kicz – rozprawka
Kompozycja „Pana Tadeusza”
Filmowe perypetie „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” jako utwór romantyczny
Motyw przyrody w „Panu Tadeuszu”
Poetycko-malarski obraz natury w „Panu Tadeuszu”
Dawne tradycje i obyczaje w „Panu Tadeuszu”
Motyw miłości w „Panu Tadeuszu”
Motyw szlachty w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka szlachty w „Panu Tadeuszu”
Inwokacja „Pana Tadeusza” – interpretacja
Opisy wschodów i zachodów słońca w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka Maćka nad Maćkami i szlachty dobrzyńskiej
Podkomorzy – charakterystyka
Rejent – charakterystyka
Asesor – charakterystyka
Protazy – charakterystyka
Klucznik Gerwazy – charakterystyka postaci
Hrabia Horeszko – charakterystyka postaci
Telimena – charakterystyka postaci
Zosia – charakterystyka postaci
Tadeusz Soplica – charakterystyka postaci
Sędzia Soplica – charakterystyka postaci
Jacek Soplica (Ksiądz Robak) – charakterystyka postaci
Spór Asesora z Rejentem
Czas i miejsce akcji „Pana Tadeusza”
Plan wydarzeń „Pana Tadeusza”
Literackie nawiązania do „Pana Tadeusza”
Wyjaśnienie tytułu „Pana Tadeusza”
Opis uczty w „Panu Tadeuszu”
Historia Domeyki i Doweyki
Streszczenie „Pana Tadeusza”