2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Syzyfowe prace

2l.pl / Droga Marcina Borowicza do patriotyzmu

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Losy głównego bohatera „Syzyfowych prac” – Marcina Borowicza – ukazują jak trudna droga do polskości wiodła młodych uczniów w zaborze rosyjskim w II połowie XIX wieku. Wszechobecna rusyfikacja odcisnęła znaczące piętno na kształtowaniu się świadomości ówczesnej młodzieży polskiej.

Borowicz jako ośmiolatek wstąpił do szkoły elementarnej w Owczarach. Od razu trafił na mur – lekcje wykładane były po rosyjsku, a on nie znał tego języka. Z trudem i dzięki wstawiennictwu matki u inspektora Majewskiego zdał egzaminy do gimnazjum. Początkowo, szczególnie po śmierci matki, wagarował i opuścił się w nauce. Wciąż jednak, poprzez zakaz używania w szkole języka polskiego otaczała go rosyjska kultura i sposób myślenia. Z czasem gimnazjalista poddał się rusyfikatorom – zaczął uczęszczać do teatru na rosyjskie sztuki, czym zainteresował nauczycieli.


Szczególny stosunek miał do niego inspektor Zabielskij, zapraszał go do siebie do domu, zapewniał o swojej przyjaźni, stał się dla młodego i niedoświadczonego chłopca niemal mistrzem. Namówił go do założenia koła, zgłębiającego rosyjską literaturę i kulturę, podsuwał książki, które w złym świetle mówiły o Polsce. Niedojrzałość i uległość bohatera spowodowały, że stał się rusofilem. Najbardziej dramatycznym przejawem jego przemiany była sytuacja na lekcji historii, gdy nie wstawił się za kolegą, który ośmielił się zaprotestować przeciwko kłamliwym słowom o katolickich zakonnicach. Spotkało go za to nienawistne spojrzenie ukaranego chłostą kolegi.

Mimo że wcześniej Borowicz spotykał się z krytycznymi uwagami innych uczniów ze względu na swoje zaangażowanie, dopiero lekcja polskiego i wysłuchanie „Reduty Ordona” otworzyło mu oczy. Zrozumiał, że biernie uległ rusyfikacji i był narzędziem w rękach pedagogów. Wraz z kolegami zaczął studiować dzieła polskich romantyków, szczególne wrażenie wywarła na nim lektura „Dziadów” Mickiewicza. Borowicz błąkał się „pożerany przez nieopisane wzruszenie. […]Poezja i literatura epoki Mickiewicza odegrała w życiu Marcina rolę niezmiernie kształcącą. Przechodził wśród tych arcydzieł, jak przez chłostę, jak między szeregami osób, które na niego patrzały ze wzgardą. Dusza jego pod wpływem tej lektury mocowała się z własnemi błędami, ulepszała w sobie i ustaliła się raz na zawsze w kształt niezmienny, niby do białości rozpalone żelazo, rzucone w zimna wodę”. Wspomniał wówczas o powstańcu, o którym opowiadał mu kiedyś Szymon Noga. Poznawał także niezakłamaną polską historię. Należał do koła patriotycznego zbierającego się „na górce” u Gontali.




O przebudzeniu Borowicza w duchu narodowym najlepiej świadczy jego zachowanie wobec Majewskiego. Gdy ujrzał szpiegującego inspektora z ukrycia obrzucił go błotem, a następnie ostrzegł kolegów przed niebezpieczeństwem z jego strony. Wypowiedział wówczas nienawistne słowa o rusyfikatorze. Udowodnił tym samym po której stoi stronie. Jego postawa daje nadzieję, że duch polskości nie zginie, a takie wartości, jak miłość do ojczyzny przetrwają w narodzie, że „wewnętrznego ognia” polskości nie uda się „wyziębić”.



  Dowiedz się więcej
Syzyfowe prace - streszczenie
Syzyfowe prace - plan wydarzeń
Syzyfowe prace - znaczenie tytułu
Problematyka Syzyfowych prac Stefana Żeromskiego
Marcin Borowicz - charakterystyka
Elementy autobiograficzne w powieści
Wartość dokumentalna Syzyfowych prac Stefana Żeromskiego
Metody rusyfikacji polskiej młodzieży na podstawie "Syzyfowych prac”
Kompozycja i język Syzyfowych prac
Ekranizacja powieści Syzyfowe prace
Syzyfowe prace - ciekawostki
Syzyfowe prace - wiadomości wstępne, czas i miejsce akcji
Stefan Żeromski - biografia
Szczegółowy plan wydarzeń Syzyfowych prac
Marcin Borowicz - charakterystyka
Andrzej Radek - charakterystyka
Pozostali bohaterowie Syzyfowych prac
Czas i miejsce akcji Syzyfowych prac
Syzyfowe prace jako dokument epoki
Syzyfowe prace - znaczenie tytułu powieści
„Syzyfowe prace” – bibliografia
„Syzyfowe prace” – opis plakatu filmowego
„Syzyfowe prace” – najważniejsze cytaty
Motyw Rosjan w „Syzyfowych pracach”
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Syzyfowych prac”
Antoni Paluszkiewicz - charakterystyka
Profesor Sztetter - charakterystyka
Ferdynand Wiechowski - charakterystyka
Anna Stogowska i jej rodzina
Tło historyczne „Syzyfowych prac”
„Masz, psie, masz, draniu! Masz - za teatr, masz za inspektorskie zebranie, masz za literaturę! Tyś mnie chciał do siebie podobnym... - Masz, renegacie, szpiegu, masz, szpiegu!” Jakie przeżycia podyktowały Marcinowi te gorzk
Z którym z bohaterów „Syzyfowych prac” chciałbyś się zaprzyjaźnić i dlaczego?
„Syzyfowe prace” - utwór Stefana Żeromskiego jako powieść o dojrzewaniu, dorastaniu, pierwszych ważnych doświadczeniach młodych ludzi. Uzasadnij stwierdzenie, podając odpowiednie argumenty
Czy działania rusyfikatorów można nazwać „syzyfową pracą”?
„Syzyfowe prace” – recenzja powieści
Czy „Syzyfowe prace” można nazwać radosnym hymnem życia na przekór wszystkiemu?
Czy Andrzej Radek może służyć za dobry przykład przezwyciężania trudności życiowych?
„Przyjaźń przez współczucie i współudział łagodzi nieszczęście” – uzasadnij stwierdzenie na podstawie „Syzyfowych prac”
Życie młodzieży polskiej w latach 70 i 80 XIX wieku na podstawie lektury „Syzyfowe prace”
Droga Marcina Borowicza do patriotyzmu
Gimnazjum klerykowskie różni się od współczesnego – rozprawka
„Ojczyzna to nie tylko miły sercu krajobraz, ale i ciągłe wobec niej obowiązki do spełnienia” – kiedy bohaterowie „Syzyfowych prac” zrozumieli słuszność tego stwierdzenia?
Przeżycia wewnętrzne Marcina Borowicza podczas recytacji „Reduty Ordona”
Przebieg i wpływ lekcji języka polskiego na młodzież w klerykowskim gimnazjum
Charakterystyka porównawcza Andrzeja Radka i Marcina Borowicza
Motyw miłości w „Syzyfowych pracach”
Obraz zaboru rosyjskiego na przykładzie „Syzyfowych prac”
Motyw nauczyciela w „Syzyfowych pracach”
Obraz rusyfikacji w „Syzyfowych pracach”
Losy Andrzeja Radka
Losy Marcina Borowicza
Autobiografizm w „Syzyfowych pracach”
Rusyfikacja w zaborze rosyjskim jako tło „Syzyfowych prac”
Obraz polskiego społeczeństwa w „Syzyfowych pracach”
„Syzyfowe prace” jako dokument epoki
Stefan Żeromski – notatka szkolna
Metody rusyfikacji w „Syzyfowych pracach”
Walka polskiej młodzieży z rusyfikacją w „Syzyfowych pracach”
„Syzyfowe prace” – recenzja filmu
„Syzyfowe prace” na tle prądów epoki
Czy „Syzyfowe prace” Stefana Żeromskiego to powieść mająca wartości dla współczesnych? – rozprawka
Motyw szkoły w „Syzyfowych pracach”
Tragizm młodzieży polskiej w zaborze rosyjskim w świetle powieści Stefana Żeromskiego „Syzyfowe prace”
Główne wątki „Syzyfowych prac”
Charakterystyka Bernarda Zygiera
Charakterystyka Andrzeja Radka
Charakterystyka Marcina Borowicza
Czas i miejsce akcji „Syzyfowych prac”
Język i stylistyka „Syzyfowych prac”
Kompozycja „Syzyfowych prac”
Artyzm „Syzyfowych prac”
„Syzyfowe prace” – interpretacja tytułu
„Syzyfowe prace” jako powieść o dorastaniu
„Syzyfowe prace” - plan wydarzeń
Geneza „Syzyfowych prac”
Syzyfowe prace – streszczenie