2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Biblia

2l.pl / Kazanie na Górze – opracowanie

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

„Kazanie na Górze” stanowi część piątego rozdziału „Ewangelii św. Mateusza”. Zawiera przesłanie dla pokornych i wierzących – ich krzywda i cierpienie zostanie wynagrodzone w niebie. Wszystko co złe spotyka prawego człowieka na ziemi jest policzone i dostrzeżone przez Boga. Fragment ten określany jest tytułem – „Osiem błogosławieństw”. „Kazanie na Górze” uchodzi za kodeks moralności chrześcijańskiej. „Nowa” moralność polega na wypełnieniu duchem (miłości) dawnej litery Prawa.

Błogosławieństwa objawione przez Jezusa poprzedzone są słowami: „Jezus, widząc tłumy, wyszedł na górę. A gdy usiadł, przystąpili do Niego Jego uczniowie. Wtedy otworzył swoje usta i nauczał ich tymi słowami”. Fragment ten pokazuje sytuację, w jakiej nauczał Zbawiciel – przemawiał siedząc ze wzgórza, a otaczali go jego najwierniejsi uczniowie – apostołowie.


W kolejnych wersach wymienione zostały ludzkie przymioty, które sprawiają, że określeni ludzie uzyskają błogosławieństwo:
„Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.
Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni.
Błogosławieni cisi, albowiem oni na własność posiądą ziemię.
Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni.
Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią.
Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą.
Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi.
Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.”


Jezus podkreślił tu cechy takie, jak: miłosierność, prawość serca, skromność, sprawiedliwość, których pielęgnowanie nie spotyka się z powszechnym uznaniem. Jednak w oczach Boga jest ważne i zostaje dostrzeżone, ponieważ zbliża człowieka do świętości. Bóg nagrodzi tych, którzy nie afiszują się ze swoim zachowaniem, są „cisi” i pokorni. Nagrodzeni zostaną także ci, którzy cierpią i przeżywają smutek. Nagroda nastąpi po śmierci w królestwie niebieskim.




Na koniec Jezus podsumowuje swą wypowiedź: „Błogosławieni jesteście, gdy [ludzie] wam urągają i prześladują was, i gdy z mego powodu mówią kłamliwie wszystko złe na was. Cieszcie się i radujcie, albowiem wasza nagroda wielka jest w niebie. Tak bowiem prześladowali proroków, którzy byli przed wami.” Prześladowani z powodu wyznawanej wiary, podobnie jak dawni prorocy, dostąpią Pańskiej chwały. Ziemska udręka spotka się z wywyższeniem.

Wartościami, jakie powinni wyznawać dobrzy chrześcijanie są: prostota, a więc szczerość, szlachetność i ufność, miłosierność, czystość intencji i umiłowanie pokoju. Jezus gwarantuje, że ich przestrzeganie jest miłe w oczach Boga. W „Kazaniu na Górze” zastosowane zostało wyliczenie. Kolejne wersy rozpoczyna się od anafory: „Błogosławieni”, są skonstruowane na zasadzie zestawienia – w pierwszym wymienione są przymioty, a w drugim nagroda jaka czeka za ich przestrzeganie. Łączy je spójnik „albowiem”. O ile pierwsza część odnosi się do teraźniejszości, druga dotyczy przyszłości.

W kolejnych wersetach „Kazania na Górze” Jezus daje przykazania dotyczące życia chrześcijan. Mówi miedzy innymi krzywoprzysięstwie, cudzołóstwie, zemście, jałmużnie, poście, o powściągliwości w sądzeniu, obłudzie, wytrwałości w modlitwie, a także złotej zasadzie postępowania. Chrystus przestrzega przed pochopnym osądzaniem innych, mówi, że często dostrzegamy źdźbło w oku innych, nie dostrzegając belki we własnym. Takich ludzi nazywa obłudnikami. Poucza, że najpierw należy pracować nad własnymi błędami, a dopiero później pouczać innych. Nie należy pochopnie oceniać innych, wtrącać się do ich życia, szczególnie, że każdy popełnia błędy, a zdarza się, że pouczający są bardziej grzeszni niż pouczani. Należy także szanować świętość („Nie dawajcie psom tego, co święte, i nie rzucajcie swych pereł przed świnie”).




Kluczem fragmentu „Wytrwałość w modlitwie” są słowa: „Proście, a będzie wam dane; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a otworzą wam. Albowiem każdy, kto prosi, otrzymuje; kto szuka, znajduje; a kołaczącemu otworzą.” Jezus zachęca do aktywnej postawy – do poszukiwania, domagania się swego zarówno od ludzi, jak i od Boga. Przyrównuje także ziemskiego ojca do Boga, który nigdy nie odmawia niczego swym dzieciom, zapewniając, że wysłucha on ludzkich modlitw. Następnie zostaje wypowiedziana „Złota zasada postępowania”: „Wszystko więc, co byście chcieli, żeby wam ludzie czynili, i wy im czyńcie! Albowiem na tym polega Prawo i Prorocy.” Wyraża ona najpełniej miłość bliźniego.

Kolejny fragment mówi o bramie do królestwa niebieskiego: „Wchodźcie przez ciasną bramę! Bo szeroka jest brama i przestronna ta droga, która prowadzi do zguby, a wielu jest takich, którzy przez nią wchodzą. Jakże ciasna jest brama i wąska droga, która prowadzi do życia, a mało jest takich, którzy ją znajdują!”. Jezus przekonuje, że łatwa jest droga grzechu i występku, jednak miłujący Boga powinni wybrać trudniejszą drogę i przejść przez „ciasną bramę”. Do zbawienia można dojść jedynie poprzez wyrzeczenia i wysiłek. Mniej jest tych, których stać na poświęcenia w imię przyszłego życia wiecznego.




„Kazanie na Górze” wypełnia wszelkie wskaźniki gatunku – kazania. Zawiera bezpośrednie zwroty do adresatów – do słuchającego tłumu, ale i ogółu wiernych. Chrystus zwraca się do zbiorowości, ale także bezpośrednio do każdego z odbiorców (2 os. l.p.). Słowa wypowiadane są z mocą autorytetu, a poszczególnym wskazaniom towarzyszą proste, obrazowe przykłady, które odwołują się do doświadczenia słuchaczy.



  Dowiedz się więcej
Biblia – bibliografia
Motyw syna marnotrawnego w Biblii
Motyw apokalipsy w Biblii
Portrety kobiety w Biblii
Motyw Hioba w literaturze staropolskiej
Stylizacja biblijna
Nawiązania do Nowego Testamentu
Znaczenie Starego Testamentu
Biblijny obraz Boga
Biblia jako źródło inspiracji dla artystów
Stworzenie świata i człowieka według Biblii
Ewangelia jako gatunek literacki
Bohaterowie Nowego Testamentu
Bohaterowie Starego Testamentu
Biblia jako dzieło literackie
Symbolika biblijna – opracowanie
Biblia – różnorodność gatunkowa
Zwroty frazeologiczne w Biblii
Biblia jako źródło wartości dla współczesnego człowieka
Czy człowiek współczesny powinien znać Biblię nie tylko ze względów religijnych?
Hymn o miłości św. Pawła – opracowanie
Biblia jako źródło kultury europejskiej
Psalm jako gatunek
Podział ksiąg biblijnych
Przekłady Biblii
Przypowieść o zaginionej owcy
Przypowieść o talentach
Przypowieść o robotnikach w winnicy
Przypowieść o synu marnotrawnym
Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie
Przypowieść jako gatunek
Przypowieść o siewcy
Apokalipsa św. Jana – opracowanie
Kazanie na Górze – opracowanie
„Lamentacje” w Biblii
Pieśń nad Pieśniami – opracowanie
Księga Psalmów – opracowanie
Księga Izajasza – opracowanie
Księga Koheleta – opracowanie
Księga Hioba – opracowanie
Ofiara Abrahama – opracowanie
Księga Rodzaju – opracowanie
Biblia – historia powstania
Biblia – wprowadzenie